Zes-en-dertigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 33

XXXI

Het Christelijk beginsel alleen doet verstaan de natuui'. der Kerk, wier heilzame beteekenis voor de Maatschappij door den Ghristelijken Staat geëerd wordt. Ook heeft het Christendom aan den arbeid zyne eere gescihonken, die in de antieke wereld voor een goed deel teloor was gegaan. En door die eere aan allen arbeid heeft zich in de middeneeuwen ontwikkeld een maatschappelijk leven in veelzijdigheid en onderlinge harmonie der deelen. Hoedanige organisatie van de grootste beteekenis is tegenover het socialisme en de centralisatie van den Staat, alsmede voor het scheppen van een volksorgaan naast de Kroon. Dan leert het Christendom het historisch bestaande aanvaarden in het besef, dat ook daarin werkt de Voorzienigheid Gods. Ontkennend werd de vraag beantwoord, of de Christelijke Staat eischt, dat de staatkundige rechten a.fhankelijk zijn van de Christelijke belijdenis; of er moet zijn een Christelijk opvoedingswezen, dat uitgaat van den Staa,t; en geldelijke steun nevens andere voorrechten aan de Christelijke Kerk. Verder werd erkend, dat er tusschen Eoomsch en Protestant verschil in het staatkundige bestaat, onder herinnering aan w a t Stahl in dit opzicht heeft afgeleid uit de rechtvaardiging door het geloof: het onmiddellijk goddelijk recht der omdheid en ruimer vrijheid voor de volken. Ja, verder is te gaan, ook tusschen de Lutheranen en de Calvinisten is staatkundig onderscheid. Dit is erkend door Groen van Prinsterer, Laboulaye, Gooch, Choisy, Gierke, Stahl. En door allen in dien zin, dat voor het staatkundige het Calvinisme meer beteekenis heeft dan de Luthersche richting, ja, de ©enige strooming is, die aan het Protestantsche beginsel werkelijke toepassing op dat gebied wist te geven. Desniettemin behoeft er volgens spreker geen hopelooKe verdeeldheid te zijn tusschen Calvinist en Lutheraan, tusschen Protestant en Roomsche in hun strijd voor den Christelijken Staa,t. Moge al in de Luthersche kerk weinig drang tot bouw in het staatkundige zijn,* daaruit volgt niet, dat de~Lutheraan zich tegen den bouw naar Calvinistischen stijl moet verzetten. En de staa.tkundige vrijheid, die het Calvinisme bracht, kan door den Rooimsche worden aanvaard. Ook is het terrein van overeenstemmingveel grooter dan dat der tegenstelling. Te meer, nu men staat tegenover den dusgenoemden modernen Staat. Deze verwerpt. God als bron des gezags. En ligt in het Gode meer gehoorraamen dan den menschen het beginsel aller vrijheid, zoo laat zich begrijpen, dat in een staatsrecht, op Godverzaking gegrond, de vrijheid vond haar graf. Reeds leerden Spinoza en Rousseau staatsalvermogen. In die lijn is voortgegaan. Zoo heet de Staat de bron van h e t recht. Waarin ligt, d a t tegenover dezen d e

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen