Jaarboek 1930 - pagina 45

43 Zoo heeft ook het Calvinisme zijn eigen mystiek. Ze is niet de mystiek van den enkeling, die vlucht in een klooster. Ze is niet de mystiek vaa deu clubachtigen kleinen kring als bij Luther. Zij graaft zich een bedding door het geheele volksleven. Zij heeft geen eigen uitverkiezing, maar erkent, dat de uitverkiezing Godes is. Ze is wars van alle individualisme en van alle geestelijke coterie. Zij houdt de katholiciteit der zuivere mystiek hoog. i)at het Calvinisme hier zoo krachtig leefde, komt, omdat zijn mystiek hier een levenskrachtigen bodem vond. Wetenschap en mystiek doordringen bij het Calvinisme elkaar. De combinatie lijkt vreemd. Ze schijnen op elkaar niet te rijmen. Ze hebben elkaar ook eeuwenlang bestreden. Het uiterste wat velen willen toegeven is, dat de beoefenaar der wetenschap in zijn hart een teer plekje openlaat voor de mystiek.. Het Calvinisme duldt echter niet, dat boven de werkplaatsen der wetenschap wordt gezet: verboden voor mystiek. Het Calvinisme heeft zelfs drieërlei mystieke factor in de wetenschap, n.l. in het subject, in het object en in de methode. Het eerste gedeelte van Johannes 15 : ik ben de ware wijnstok, enz., is a.h.w. de locus classicus der ware mystiek. Zij is de beleving van de gemeenschap met God, door Christus naar het Woord. Zonder de beleving van die gemeenschap kan de geloovige niets doen, ook geen wetenschap beoefenen. De Calvinistische wetensohapsidee is de eenige, die hiermee ernst maakt. Het subject van de Calvinistische wetenschap moet in die gemeenschap leven. De Calvinistische wetenschap houdt zich evenals de ongeloovige bezig met den samenhang van al het bestaande. Maar haar weegt het zwaarst de samenhang met Hem, Die het al in het aanzijn riep. Daardoor gunt zij aan de gedachte grooter bewegingsvrijheid dan de vrijdenker. Want zij koestert geen vooroordeelen tegen God, den Schepper van al het bestaande. De ongeloovige wetenschap ziet de samenhang als iets statisch, waarbij het een in het ander rust. De Calvinistische wetenschap vat dien samenhang dynamisch op. Daardoor komt zij tot de eenheid, terwijl de ongeloovige wetenschap in vakwetenschappen uit elkaar valt. De Calvinistische weet, dat Christus niet alleen de Schepper, maar ook de Herschepper aller dingen is. Bij alle levensraadselen schouwt zij Hem in Wien alle schatten van wijsheid verborgen zijn. Ook in de wetenschap bewijst het Calvinisme zoo, dat het is het meest conseguente en ook het meest harmonieuse Christendom. Zijn mystiek bewaart de Calvinistische wetenschap voor verkiiling en verstijving. Door uit te gaan van de Geref. beginselen is de methode van de Calvinistische wetenschap bepaalt. Deze beginselen zijn denk- en kenbeginselen. Daartoe moet er een formuleer ing van gezocht worden,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen