Jaarboek 1962-1963 - pagina 143

herdenkingsrede

men, waarin aUe belangrijke volksgroepen waren vertegenwoordigd. Het was niet haar schuld, dat dit pogen niet met succes werd bekroond. In dit opzicht is het zo belangrijk, dat de tegenstelling tussen rechts en links ten opzichte van het onderwijs tijdens haar bewind haar scherpte ging verliezen, waardoor een nieuwe benadering van vele dringende vraagstukken mogelijk bleek. Misschien meer instinctief dan beredeneerd begreep zij volkomen, dat het voor de staatkundige verhoudingen niet juist is, als een groot gedeelte der bevolking niet geroepen wordt verantwoordelijkheid bij het bestuur te dragen. En toen aan den vooravond van den tweede wereldoorlog deze gemeenschapsfactor bij bepaalde groepen overspannen werd tot gemeenschapstyrannie, ook in internationaal verband, was het een later gevleugeld woord, dat haar persoonlijke bedoelingen bij dit alles vertolkte: Wij wiUen ons zelf zijn en bUjven. Bij de vervulling van haar constitutionele taak bleef zij steeds gezind zich niet aan de zijde van één partij te plaatsen, maar zich boven de partijen te verheffen omdat zij de eenheid van het volk wilde zien gemanifesteerd in de gemeenschappelijke Vorstin. En nooit misschien is dit duidelijker gebleken, toen na de bevrijding de band vernieuwd werd met alle delen van de bevolking, waarvoor zij o.a. in het contact met personen uit de illegaliteit den weg wees. Koepel van het aards gebouw, verenigingspunt en verbinding, niet door het onzichtbare fundament, maar door de openbare manifestatie van haar streven naar eenheid in verscheidenheid. Vaak was het moeilijk daarbij de typische Nederlandse splijtzucht tegen te gaan. De hervorming van het kiesrecht tot algemeen kiesrecht met evenredige vertegenwoordiging schiep mogelijkheden tot verdeeldheid, ook waar die niet noodzakelijk was. En juist bij verschillende kabinetsformaties drong zij tot eenheid en samenbinding, waar partijzucht de eenheid verhinderde tot macht te geraken. In droeve dagen, tijdens den oorlog, bracht zij door de bekende proclamatie van 7 december 1942 een nieuwe formatie van het koninkrijk onder de mogelijkheden. De gelijkwaardigheid en de vrijheid der onderdelen vormden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen