Jaarboek 1965 - pagina 70

de studenten over de loyaliteitsverklaring niet duidelijk genoeg gesteld was. (De Vrije Universiteit in oorlogstijd, blz. 147). Ons volk en ook onze universiteit hebben het verzet moeten leren. Het heeft ook eerst de tegenstander moeten leren kennen. Achteraf zei Oranje dat het voor hem vaststond, ,,dat toen Leiden moest sluiten, alle universiteiten samen hadden moeten volgen". Hij formuleerde daarbij het verzetsparool voor de toekomst: ,,Laat het nageslacht dit altijd voor ogen houden: indien ooit Nederland weer bezet gebied zou worden: bij den eersten aanval van onrecht allen zij aan zij, zonder te vragen wat het kost. Tegen onrecht van een overweldiger bestaat maar één middel: nooit toegeven doch aaneensluiten", (a. w. 151). Intussen heeft de universiteit haar bijdrage aan het Nederlandse verzet geleverd. Het is een te lang verhaal om het nu te vertellen. Gedurende een paar weken heeft het boek „De Vrije Universiteit in oorlogstijd" op mijn werktafel gelegen. Daar staat veel in dat getuigt van een voortreffelijke verzetsgeest en dat een reeks verzetsdaden ons in gedachten brengt. Ik denk aan wat er staat over de studenten uit Leiden, die na het sluiten van hun alma mater bij ons onderdak vonden. Maar op een gegeven moment moesten ook wij sluiten. Dat was op zaterdag 10 april 1943. Op maandag iz april evenwel ging de achterdeur weer wagenwijd open voor alle niettekenaars in den lande. Alle docenten namen voortaan clandestiene tentamens af aan studenten, van welke universiteit ook afkomstig, die niet getekend hadden. Het aantal van die tentamens loopt in de honderden en Oranje was de enige niet - Coops getuigde het van hem bij zijn begrafenis ~ die, toen het reizen naar Amsterdam voor de studenten te gevaarlijk werd, dan maar elders in het land clandestiene tentamens en meteen dito cursussen ensceneerde. Ook werden clandestiene practica gegeven. Wat zal ik verder verhalen? U hebt begrepen dat de universiteit toen dappere mannen als directeur en curator had. En niet minder dapper personeel en studenten. Toen Koksma op 20 juni 1945 de lessen in zijn faculteit weer opende, sprak hij er, vergeleken met de stijl van Oranje, met een zeker understatement over. Vrijwel ieder eerlijk student was een formele prooi van de Duitsers, zei hij, en ge weet, zo voegde hij er aan toe, dat onaangename verrassingen aan de orde van 68

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen