Jaarboek 1967 - pagina 154

lichters, noemt Cicero ze misprijzend; als ,,angry young m a n " heeft Leeman een van hun voormannen, Catullus, getypeerd. Ze zijn „geëngageerd" - ze verzetten zich fel tegen de opkomende militaire dictatuur. Drie dingen interesseren hen bij de Alexandrijnen: de verfijnde verstechniek, die ze met respectabel talent in het Latijn trachten na te bootsen; de felheid, waarmee Callimachus zijn litteraire polemiek had gevoerd, die zij nu transponeren naar het politieke; en de erotiek. Hoe kort ze ook gewerkt hebben, de invloed van deze groep dichters is enorm geweest, hoewel nog tijdens hun leven een zegevierende tegenbeweging inzette, het classicisme. Dat neemt de auteurs van het klassieke Griekenland tot model; de Hellenistische litteratuur, de Alexandrijnse incluis, heeft dan afgedaan als model. Men denke aan het werk van een Potgieter; alleen wordt in dit geval niet zo zeer opgeroepen om de deugden van een verleden tijd na te volgen als om de taal ervan te schrijven. Maar vlak voor en vlak na de inzet van het classicisme hebben enkele litteraire evenementen van verstrekkende betekenis plaats gevonden. De jonge Vergilius heeft genregedichten in Alexandrijnse trant gemaakt, voortreffeUjke producten. Maar vooral van belang is, dat hij de herderspoezie van Theocritus nagevolgd heeft. Met een belangrijke wijziging: zijn herders worden geïdealiseerd, en hij verplaatst ze naar Arcadie (dit is onlangs tegengesproken, m.i. ten onrechte). Een gedroomd Arcadie, totaal verschillend van het ruige bergland, dat Arcadie was en is. Een paradijs, waarheen men vlucht - en die wending is maar al te begrijpelijk in de ellende, waarin Italië na bijna 50 jaar burgeroorlog verkeerde. Vergilius is daarna andere poëzie gaan schrijven. Hij heeft zich ten dele ook tot het classicisme bekeerd. Maar hij is nooit doctrinair geworden - van Apollonius heeft hij willen leren; en dat was noch classicisten noch Alexandrijnen naar de zin. En zijn Arcadische poëzie is büjven doorwerken. Toen is de pastorale geboren, die bijna 20 eeuwen zo'n enorme plaats heeft beslagen in de Europese letterkunde (Aart van der Leeuw heeft, geloof ik, de laatste in het Nederlands geschreven). En dit heeft het perspectief beïnvloed: men is Theocritus gaan zien als een idyllische dichter, wat hij echt niet is, en men heeft het bucolische element in de Alexandrijnse poëzie overschat. In de tweede helft van de laatste eeuw v. Chr. hebben toen 152

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen