Jaarboek 1969 - pagina 42

Scholten is een door hem nimmer geheel verwerkte slag geweest. Zij heeft tegen de verwachting van dokters in mede door een grote wilskracht, wel vermoedend hoezeer haar man alleen achterblijvend, zich eenzaam zou gevoelen, langer aan een fatale ziekte weerstand geboden dan menselijke berekening voor mogelijk hield. Tijdens de jaren van het professoraat veel zorg vragend, was zij voor haar man het vaste punt in zijn drukke levensgang. Steeds tegenover anderen blijmoedig, wanneer het over zijn huiselijke plicht ging en deze als een privilege volvoerend, heeft Prof. Scholten in zijn huwelijk geluk gevonden en toen dit brak, knakte tevens zijn levensmoed onherstelbaar. Nog eens wijs ik er op hoe moeilijk het is over anderer innerlijk iets te zeggen, omdat men het begrepen heeft. Vooreerst is er terughouding uit respect voortkomend, die er aan in de weg staat zich te ver te wagen. Dan ook bestaat de kwade kans mis te tasten, een verkeerde uitleg te bieden, zich geheel te vergissen. Carlyle heeft zijn eigen vrouw geheel misverstaan; wat moeten zij die slechts van tijd tot tijd en dan vluchtig met elkaar in aanraking komen? Eindelijk draagt - ik wees er vaker op - ieder iets met zich dat onuitzegbaar, dat niet mededeelbaar is. Bij hen die geloven, vormt dit het ,,ik voor God alleen" wat, als het goed is, weinig over anderer godsdienstig leven spreken doet, en velen onzer herdenkingen aan groeve en in vergadering een merk van geestelijke brutaliteit opdrukt. Verder dan de zekerheid dat tanende levenswil niet het grote uitzicht heeft afgesneden en dat integendeel een onthechting aan het oude en vertrouwde te sterker naar het werkeHjk nieuwe, naar de Vernieuwer, deed uitzien, kunnen wij niet komen; het is trouwens overbodig. Wel mag in alle behoedzaamheid worden vastgesteld, dat de trouw aan het gezin, de band vooral aan de echtgenote, maar weinig minder sterk aan de kinderen, daarom ook zulk een spankracht zal hebben vertoond, waar er verder in de aanleg en in het karakter bepaalde hoedanigheden lagen, die de omgang met de op iets groter afstand zich bevindende ,,naasten" bemoeilijkten. Een historicus ziet scherp. Prof. Scholten was jurist - hij was het met ere - doch hij is over de brug der geschiedenis tot het recht gekomen en hij is steeds de man met onuitroeibare aandrift om te weten hoe of het nu gebeurd was, gebleven. Begiftigd met een helder verstand, wars van opgeschroefdheid en schijnvertoon, ontdekte hij zelf - het is oude ervaringswijsheid - door hoeveel onverstand de wereld geregeerd, met welk een zelfzucht onder het mom van een ideaal het eigenbelang gediend werd. Soms - gelukkig lang niet altijd - leek het alsof zijn opmerkzaamheid zich met name op het teleurstellende richtte. Hij was kritisch van inslag. Naar mijn vaste overtuiging zou hij zonder gezin lichtelijk cynisch zijn geworden. Hij prikte door loze schijn heen. Maar voor buitenstaanders was er dan de indruk van een zekere hoog40

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen