Jaarboek 1978-1979 - pagina 57

Mijnheer de voorzitter, Dames en Heren, Op de zevende Algemene Vergadering van de Standing Conference of Rectors, Presidents and Vice-Chancellors of the European Universities in Helsinki van 13 tot 17 augustus gehouden, poneerde de Prasident van de Universitat München, professor Lobkowicz, dat een universiteit als zodanig geen ethische verantwoordelijkheid bezat; hoogstens kon men spreken van de ethische taken van de universiteit, en eigenlijk alleen van de ethische taken van de individuele docenten. In zijn betoog vertelde hij in 1969 tijdens de grote onrust op de universiteiten bij zijn colleges over ethiek wel allerlei opvattingen uiteengezet te hebben, maar verontwaardigd te hebben gereageerd toen studenten naar zijn persoonlijk standpunt informeerden: als universitair docent had hij niet de taak een geloofsverklaring af te leggen maar de gedachtengang in de argumentatie uiteen te zetten. Achteraf zag hij in op dat moment op onverantwoorde wijze zijn studenten in de steek te hebben gelaten. In zijn referaat over de ethische verantwoordelijkheid greep Lobkowicz dit voorval aan om te betogen dat de universitaire docenten er niet slechts zijn om kennis over te dragen maar ook om studenten bij hun opvoeding en ontwikkeling te helpen. Hij achtte het noodzakelijk om hun de eigen opvattingen te laten zien, de eigen veronderstellingen uit te leggen en ook zo eerlijk te zijn om van eigen mislukkingen in onderwijs en onderzoek te vertellen. Uit het referaat bleek verder Lobkowicz' nadruk op de ethische taak van de docent in een nauw verband te staan met zijn opvatting dat de universiteit niet als het geweten van de natie kan en mag functioneren; ze kan en mag zich volgens hem niet presenteren als het collectief dat de bevolking voorhoudt wat ze over de grote wereldproblemen moet denken. Dames en Heren, U kunt zich voorstellen dat bij de lezing van Lobkowicz' referaat en bij zijn mondelinge verdediging ervan een groot aantal vragen bij mij opkwamen. Wanneer een Duitser over de verantwoordelijkheid van de universiteit spreekt, ligt het voor de hand hem te vragen wat hij met zijn opvattingen in de tijd van het Nazi-regime had willen doen. Verder moest ik er aan denken dat in Nederland de universiteiten en hogescholen ook als taak, zij het een secundaire, hebben, het bevorderen van het maatschappelijke verantwoordelijkheidsbesef van de studenten. Weliswaar is dit besef niet hetzelfde als ethische verantwoordelijkheid, maar de begrippen hebben 53

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen