Jaarboek 1978-1979 - pagina 60

relevantie van het onderwijs daar gegeven. Nu is maatschappelijke relevantie een tamelijk duister begrip en wordt in de discussies daarover de relevantie herhaaldelijk vernauwd tot de invloed die het onderwijs en het onderzoek op het oplossen van sociale problemen kunnen hebben. Daartegenover kan men staande houden dat cultuur ook een onderdeel van het sociale leven is, zodat onderwijs met een sterk cultureel accent, zoals dat in de Klassieke taal- en letterkunde, evenzeer voor onze maatschappij van belang is; daarmee is dan wel de maatschappelijke relevantie een zo omvangrijk begrip geworden, dat er nauwelijks mee te werken valt. Het is daarom zinvoller om te proberen ons onderwerp vanuit een ander gezichtspunt te benaderen, en dat gebeurde ook op de conferentie van Helsinki. De eerste twee sprekers over het vijfde subthema hadden het namelijk over de rol van de universiteiten in het bevorderen van zelfstandig, onafhankelijk denken door middel van kritisch denken en pluriformiteit in opvattingen. De termen die in de stukken voorkomen, zijn „criticism" (critique, Fr.) en „pluralism of ideas" (pluralisme des idees, Fr.), maar om hun andere inhoud dan in de Nederlandse woorden „kritiek" en „ideeën" geef ik ze met „kritisch denken" en „pluriformiteit in opvattingen" weer (daarbij vraag ik de taaipuristen onder U vergeving voor het woord „pluriformiteit", maar deze term is bij onze universiteit gebruikelijker dan „meervormigheid" o.i.d.). De ene tegenpool van de gebruikte woorden, namelijk kritiekloos denken, zullen we wel allemaal afwijzen, omdat anders wetenschap bedrijven onmogelijk wordt. Om die reden zijn voor een universiteit kritisch denken en zo leren denken een conditio sine qua non om haar taak van onderwijs- en onderzoekinstituut te vervullen. So far so good, maar we zijn er niet wanneer we na deze constatering halthouden. De objecten van het kritisch denken zijn de objecten van wetenschap. En ook dat is nog maar ten dele de waarheid. Want het universitaire bedrijf zelf valt ook onder dit begrip. Met andere woorden de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de universiteit blijkt ook hieruit wanneer ze zichzelf ter discussie stelt. Daarbij is het nuttig in gedachten te houden wat de rector van de universiteit van Neuchatel, professor Grize, in zijn referaat schreef (ik citeer de Engelse vertaling): „it would be very naive to think that the university alone, through some special privilege, can carry out its self-criticism without any outside assistance" (CRE, dossier Seventh General Assembly, 1979, p. 207). Wanneer ik me nu de discussies over de tweefasenstructuur van het afgelopen 5é

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen