Jaarboek 1984-1985 - pagina 32

wel of niet met 'wetenschappelijke' begeleiding. De illusie van de tectinocratie Onder de indruk van de voordelen van de wetenschappelijke besluitvorming kan men gemakkelijk ten prooi vallen aan de technocratie. Waarom de besluitvorming niet overlaten aan de deskundigen, die weten waarover ze het hebben en het beste overzicht hebben van de gevolgen van hun beleid? Werkt democratie niet alleen maar verstorend in op het moeilijke proces van besluitvorming? Het grote voordeel van de bijdrage van de wetenschap aan de beleidsvorming bestaat uit het vermogen tot innoveren en tot het corrigeren van gemaakte vergissingen. Wetenschap heeft ook de functie (pretentie) om oorzaak en gevolg, fenomeen en symptoom, oorsprong en afgeleide te (onder)scheiden en om randcondities, wetten van behoud en verboden zones te achterhalen, kortom strijdige, oneigenlijke doelstellingen en maatregelen te identificeren. Maar wie garandeert dat wetenschappers, in de rol van regeerders gebracht, zich dit alles zullen herinneren, indien zij de voortdurende druk van de publieke opinie en de permanente test van de verkiezingen missen? Dullaert heeft in zijn interessante proefschrift (6) laten zien hoe moeilijk economisten het vonden om in de jaren dertig de stap te doen van het laissez-faire en een sluitende begroting naar een expansief beleid. Men wist best, dat die stap noodzakelijk was, maar hoe was hij in te passen in de bestaande heersende theorie? In de woorden van Keynes (7): 'Sinds Malthus bleken de professionele economisten ongevoelig te zijn voor het gebrek aan overeenstemming tussen hun theorie en de waargenomen feitelijkheid. Een gebrek aan overeenstemming dat vele niet-economisten onmiddellijk moest opvallen'. D'Iribarne wijst op de behoefte van de technocraat aan intellectuele rust. Het kan lang duren voordat iemand uitroept dat de keizer naakt is. Hij wijst voorts op de neiging van de wetenschapper tot abstracties waarachter mensen verdwijnen. Als extreem voorbeeld noemt hij het voorstel om in de bespreking van de nucleaire strategie te spreken over een 'megabod', wanneer het gaat over één miljoen doden. Hij wijst op het gevaar van een vooroordeel, gegeven het miUeu waaruit technocraten komen en waarin middenstanders en arbeiders opvallen door afwezigheid. Om kort te gaan, technocratie mist de kennis van ondergaan beleid, een kennis die alleen door de methodiek der democratie aan de beleidvoerders kan worden overgedragen. In wezen rijst daarom de vraag hoe te voorkomen is dat besluitvorming leidt tot een samenleving, die weinig bevredigend is voor hen, die er in leven. Het antwoord op die vraag leidt ons naar de democratie (8). Zonder democratie geen complete besluitvorming De democratie is een methodiek om te voorkomen dat een te geïsoleerde macht zich onvoldoende rekenschap geeft van de problemen, zoals ze zich voordoen in 30

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen