Jaarboek 1984-1985 - pagina 51

der te kunnen trouwen). Dostojevski was opgevoed door een autoritaire vader, die uiteindelijk vermoord werd; gokken kan zeer wel een dwangmatige uitdrukking zijn geweest van de daaruit resulterende verwarring over die feiten. De verklaring van Freud van de casus Dostojevski uit Oedipale problemen is voor hem exemplarisch. De psychoanalyse ziet aan alle neurosen het Oedipuscomplex als grondslag. De socioloog moge bij de volwassenen alle psychische problemen zien voortvloeien uit sociale gebeurtenissen, structuren en relaties, de psychoanalyticus zegt dat zij in eerste instantie worden veroorzaakt door interne onopgeloste conflicten, in dit geval een Oedipaal conflict. Deze gedachte wordt door de meeste clinici over die dwangmatig gokken schreven, aangehangen; zij achten het probleem zo fundamenteel dat het buitengewoon resistent is tegen van buiten komende druk tot verandering. Een andere psychiater, R.M. Lindner, kwam bij zijn analyse tot de conclusie dat het winnen met gokken voor de speler een bevestiging van zijn almacht is, verliezen daarentegen een bewijs dat zijn krachten tekort schieten en dat zou hem in hoge mate van schuld verlossen. Lindner is overtuigd van de orakelachtige aard van het gokken en dat gokkers zeer aggressieve mensen zijn met reusachtige reservoirs van onbewuste vijandigheid en ressentiment waarin hun neurosen gedijen en chronische masturbatie op de koop toe. Bijna 30 jaar geleden heeft een andere psychiater, Edmund Bergler, een karakteristiek gegeven van wat hij noemde de 'real gambler', daarmee de neurotische gokker bedoelend, ter onderscheiding van de grote massa van niet-verslaafde gokkers en van hen die maar zo af en toe gokken. De karakterisering luidt als volgt: 1 De echte gokker grijpt zijn kansen uit gewoonte en steeds maar weer. 2 Als een spons zuigt gokken al zijn andere belangstelling op. 3 Hij blijft optimistisch en leert nooit van zijn ervaring met verhezen. 4 Als hij wint kan hij niet ophouden. 5 Hoewel hij in het begin wel voorzichtig kan zijn riskeert hij uiteindelijk meer dan hij zich kan veroorloven, vaak bij één enkele gok. 6 Hij zoekt een speciale thrill, die Bergler 'prettig-pijnlijke' spanning noemt. Hij vindt die thrill raadselachtig en niet door logica te verklaren. Mijn opvatting dat het om een short term evenwichtsmechanisme gaat wordt daarmee meer ondersteund dan weersproken. Bergler meent dat het bewuste motief voor gokken is geld winnen omdat het hem een thrill verschaft en die motieven worden ondersteund door het optimisme van de gokker, zijn zelfvertrouwen en de overtuiging dat het hele leven niets dan een gok is. Berglers benadering om het onbewuste open te leggen is de onlogische, op niets berustende zekerheid van de gokker dat hij zal winnen, te 'onderzoeken' en eventueel niet ontvankelijk te verklaren. Gokken vertegenwoordigt een rebellie tegen kwaliteiten van volwassenen zoals logica, intelligentie, gematigdheid, morahteit en zichzelf kunnen verloochenen. 49

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen