Jaarboek 1984-1985 - pagina 30

zers krijg je vooral als je zorgt voor zilver nu, liever dan goud voor later'. 'Betekent dit dat kiezers irrationeel en kortzichtig zijn' vraagt hij zich af. 'Natuurlijk niet', antwoordt de ervaren politicus. 'Degenen die beleid maken en beleid voorbereiden hebben het er al geweldig moeilijk mee om een verantwoorde voorspelling te doen over de gevolgen op lange termijn van een beleidsdaad ... hoe moeten kiezers, die zich hierin niet in die mate kunnen verdiepen, een politicus of een politieke partij dan beoordelen op het lange-termijnbeleid dat wordt gevoerd?' De politicus wordt gehinderd door een gebrek aan inzicht in de ontwikkeling op langere termijn. Voor de burger geldt dit in nog sterkere mate, is zijn stelling dus. 'Je n'ai pas voulu cela', zei één van de hoofdrolspelers in het drama dat de Eerste Wereldoorlog tot uitkomst had. 'Wir haben es nicht gewollt', zeiden Duitse burgers, geconfronteerd met de concentratiekampen. En er is geen reden om zulke uitspraken niet serieus te nemen. De voorbeelden illustreren gedeeltelijk wat Jan Ter louw bedoelt: 'Had men inzicht gehad in de lange-termijnaspecten van wat burgers wilden en wat politici deden, dan had veel ellende kunnen worden voorkomen'. Maar het gaat slechts om een gedeeltelijke illustratie. Het gaat er ook om of burgers en politici de kwaadaardigheid van het nationaal sociaUsme hadden kunnen doorzien, voordat die kwaadaardigheid zich in feitelijke daden openbaarde. Het gaat met andere woorden niet alleen maar om inzicht in ontwikkelingen op langere termijn. Het gaat ook om inzicht in de oude vraag van goed en kwaad. Kan de wetenschap helpen bij het nemen van politieke beslissingen? Met name, kan de wetenschap de langere termijn dimensie aanbrengen? Kan de wetenschap de rol spelen die Terlouw zou willen zien: politici en kiezers worden de inzichten bijgebracht, die voorkomen dat men bij gebrek aan kennis en inzicht kortetermijnbeleid voert en steunt? D'Iribarne (4) beschrijft het besUssingsproces van de overheid als volgt: 'Men gaat uit van het toepassen van sociale en politieke doctrines. Men maakt een 'rationele' studie van de situatie, men bepaalt doelstellingen (vrijheid, gelijkheid enz.) en men gaat uit van een bepaalde mens- en maatschappijvisie om de gevolgen van het beleid te analyseren en om gewenst beleid te ontwikkelen'. Hij acht de resultaten van deze manier van beleidsontwikkeling zelden goed. Terwijl de wetenschap tot resultaten komt met gebruikmaking van de ervaring van elk moment, zonder vroegere ervaringen te vergeten, kunnen de bestaande doctrines vaak een veel meer partiële fundering bezitten. Doctrines polariseren de lessen uit een bepaalde periode en gaan voorbij aan ervaringen die er niet inpassen. Bestaan er wetenschappelijke methodieken voor besluitvorming? Niet zonder meer. Wel kan men stellen dat het in het proces van besluitvorming gaat om stappen die vergelijkbaar zijn met de wetenschappelijke methode. In de wetenschap wordt geëxperimenteerd, rekening houdend met alle omstandigheden. Voortdu28

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen