Jaarboek 1987-1988 - pagina 38

voorbeeld aan extra schade aan milieu en gezondheid door massale toepassing van chemicahën. Betekent dit dat we moeten pogen dit soort biotechnologische toepassingen in ontwikkelingslanden buiten de deur te houden? Ik meen van niet. Het is wijzer het uiterste te doen om de nadelige effecten van de grootschaligheid te minimaliseren en tevens alles op alles te zetten de biotechnologie meer te richten op vooruitgang in het kader van de traditionele voedsellandbouw, zodat ook de kleine boer ervan kan profiteren. Maar het probleem is evident. Als derde voorbeeld van de problemen, die voor ontwikkelingslanden aan de toepassing van biotechnologie kunnen kleven, noem ik U het private karakter van veel kennis en technologie. Veel van het huidige - fundamentele en kostbare - onderzoek wordt door grote ondernemingen uitgevoerd of door zulke ondernemingen uitbesteed aan overheidsinstellingen en universiteiten. In het laatste geval worden verklaarbaar - doorgaans voorwaarden gesteld aangaande geheimhouding, eigendom en patentering van de onderzoekresultaten. Dat betekent als het ware dat er een hek om biotechnologische kennis wordt gezet, dat alleen van binnenuit kan worden geopend. Dit maakt het voor ontwikkelingslanden steeds moeilijker toegang tot de moderne biotechnologie te krijgen. Het is niet vrij beschikbaar, te duur en dat geeft een nieuwe afhankelijkheid. Ook hier geldt weer dat er op zich geen bezwaar bestaat tegen geprivatiseerde research. Dat mag echter niet leiden tot nieuwe, ernstige ontwikkelingsbelemmeringen voor arme landen. Ik kom daar op terug. Voor ontwikkelingslanden lijkt de toepassing van biotechnologie naast mogelijkheden dus ook reële bedreigingen in te houden. Dat is zeker niet het gevolg van een boze samenzwering. Er is bij het biotechnologisch onderzoek gewoonweg geen rekening gehouden met de gevolgen voor ontwikkelingslanden van de toepassing van bepaalde onderzoeksresultaten, die op het eerste gezicht alleen technischeconomisch worden beoordeeld. Dat hangt samen met waar de research plaatsvindt. Dat is enerzijds in universiteiten en instituten, overheidsinstellingen dus of door de overheid gesteunde instellingen, en anderzijds in het bedrijfsleven. Met name multinationals hebben belangrijke eigen onderzoekprogramma's, terwijl ze daarnaast onderzoeksopdrachten aan universiteiten geven. In feite hebben multinationals een tamelijk dominante positie verworven op het terrein van de biotechnolgische research. De vraag is dan: wat gebeurt er met de resultaten en hoe staat het met de toegankelijkheid? Maar ook de overheid zelf is bij het biotechnologisch onderzoek betrokken. De verbindende schakel met het bedrijfsleven is de wens van de overheid innovatie te steunen. Op goede gronden. In Nederland hebben we een biotechnolgie-stimuleringsbeleid, dat door het ministerie van Economische Zaken is geformuleerd. In dat kader is er een Innovatiegericht Onderzoek-Programa biotechnologie ontwikkeld, lOP-b voor ingewijden, dat tot doel heeft het wetenschappelijk onderzoek aan universiteiten en instituten enerzijds en technologisch onder36

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen