Jaarboek 1987-1988 - pagina 54

scherpte. Dit alles neemt echter niet weg dat de deemoedsbetuigingen ook bij christelijke auteurs tot een betekenisloze topos kunnen verworden. Meer nog, voor niet gemeende uitingen van deemoed past de term huichelarij. Zo hebben we ons bij elke deemoedsbetuiging te vergewissen van het authentieke daarin. Een opdracht trouwens die niet alleen geldt voor teksten van weleer, maar evenzeer voor allerlei uitingen van vandaag. Geveinsde nederigheid komt in de christelijke traditie helaas veelvuldig voor. Ter illustratie van het tot nu toe geponeerde geef ik een paar voorbeelden ontleend aan preken van Severianus, bisschop van Gabala, die rond het jaar 400 geruime tijd in Constantinopel verbleef, wellicht zelfs meerdere jaren. Ik begin met het prooemium van een preek op Hemelvaart" dat ik ter wille van mijn betoog in extenso weergeef: Een bron van rijkdom en eeuwig leven zijn de heilsdaden van Christus, die Severianus graag wil verkondigen, doch dat niet naar waarde kan. Hem stellen de woorden van David gerust, die zegt: Wie kan de machtige daden des Heren uitspreken, al zijn lof doen horen? (Ps. 106, 2). Als bovendien deze vriend van God uitroept: Het begrijpen is mij te wonderbaar, te verheven, ik kan er niet bij (Ps. 139, 6), en als Paulus, de theoloog en de hemelse trompet, zegt: O diepte van rijkdom, van wijsheid en van kennis Gods, hoe ondoorgrondelijk zijn zijn beschikkingen en hoe onnaspeurlijk zijn wegen! (Rom. 11 ,33), als nu de tongen van de profeten en apostelen zo grote stromen doen vloeien, dat de gehele aarde vervuld wordt van de kennis van de Heer, en zulke stromende rivieren, die een zee van vroomheid doen ontstaan, hun onvermogen belijden om de kracht van wie verkondigd wordt te tonen, wat zal dan een druppel van een nietsbeduidende preek beduiden? Maar men moet niet versagen, want God let niet op de waardigheid van wat gezegd wordt, maar op het verlangen waarmee het gezegd wordt en de liefde waarmee geluisterd wordt. Zoals vaders houden van hun kinderen ook al stamelen ze en het gestamel van hun kinderen hun lieflijker is dan de welsprekendheid van de rhetoren, zo let God niet op de tongen die stamelen over de theologie, maar let hij op het liefdevolle verlangen waarmee het geloof verkondigd wordt. Trouwens, over God kan men slechts stamelend spreken, zoals ook Paulus al zegt: Want onvolkomen is ons kennen en onvolkomen ons profeteren (1 Cor. 13 ,9). Hoewel wij stamelen, toch heeft God ons de boodschap van de vrede toevertrouwd; daarom ook zegt Jesaja: En de tong der stamelaars zal in staat zijn tot het spreken over de vrede (Jes. 32 ,4), aldus Severianus.'* In dit prooemium zien we duidelijk hoezeer verschillende bijbelteksten de toon zetten voor Severianus' uiting van deemoed. Lezen we hem onbevangen en niet vooringenomen, dan krijgen we de indruk dat hij zich een druppel waant vergeleken met de profeten en apostelen die hij rivieren noemt. Een beeld dat bij de patres niet onbekend is. Het is ingegeven door verschillende bijbelplaatsen uit het Oude en Nieuwe Testament, met name Johannes 7, 37-38 waar Jezus zegt: Indien iemand 52

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen