1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 168

162 Meer of min uitvoerig bespreekt nu de schrijver verschillende theorieën: Darwin, Weismann, Snell, Wolff, Blumenbach, Lamarck, Niigeli, Spencer en Eimer, en komt ten slotte tot het resultaat, dat nergens de theorie overeenkomt met de werkelijkheid en overal tusschen deze beiden duidelijke tegenspraak kan worden aangetoond. In eene beschouwing over de vergelijkende anatomie, de vergelijkende kiemgeschiedenis en de systematiek komt Haacke ten slotte tot het resultaat, dat er eene volmaking der vormen bestaat, dat de grondvormen trapsgewijze verminderen en dat de ontwikkeling altijd streeft naar een toenemend evenwicht. Hij toont verder aan, dat ook de physiologic, de huishouding en de psychologie der dieren leeren, dat het organisme een evenwichtsstelsel vormt en overal het streven zich vertoont om het gestoorde evenwicht te herstellen. Ook uit de verbreiding der dieren over de geheele aarde blijkt voor den schrijver het streven om zich te volmaken, totdat er een evenwichtstoestand is ontstaan tusschen het dier en zijn woongebied. Volgens Haacke vormt dus het organisme een evenwichtsstelsel, dat wel aan voortdurende stoornissen lijdt, maar er naar streeft om na elke stoornis weder het evenwicht te herstellen. De ontwikkeling geschiedt dus volgens mechanische wetten; zij heeft vooral te doen met evenwicht en beweging; overal vindt men het streven naar verhooging van het lichamelijk evenwicht. Nu staan in alle ontwikkelingstheorieën lijnrecht tegenover elkander het beginsel der epigenesis en dat der praeformatie. Bij de epigenesis stelt men zich het organisme voor als ontstaan uit één kiem, waarin de afzonderlijke organen op geenerlei wijze zijn gepraeformeerd, zoodat er geen sprake is van determinanten. Bij de ontwikkeling zouden dan de eigenschappen der cellen zich veranderen, vooral tengevolge van verandering van ligging tegenover elkander en tegenover de omgeving. Bij de praeformatie gaat men uit van de onderstelling, dat erfelijke veranderingen alleen van het kiemplasma uit kunnen volgen. Elk orgaan van het lichaam varieert dan onafhankelijk van het andere en moet dus door bepaalde determinanten in de kiem gepraeformeerd zijn. Deze scherpe tegenstelling tusschen epigenesis en praeformatie valt echter voor Haacke bij nader onderzoek voor een groot deel weg. Volgens het principe der praeformatie moet men de onveranderlijkheid der stof aannemen en toch kunnen plotseling atomen ontstaan met geheel andere eigenschappen dan de atomen, waaruit zij voortgekomen zijn; dit moet de consequentie zijn van de leer der praeformatie, maar de leer der epigenesis verkondigt eigenlijk precies hetzelfde. Hoe men ook over epigenesis of praeformatie denkt, altijd moet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen