1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 136

130 stellen, gij gevoelt dit gaat evenmin.... de ervaring kan ons wegens de menigvuldige complicatiën niets leeren. Wi] durven geen poging wagen tot oplossing. En een apriorische bespiegeling te houden, achten wij insgelijks een te gewaagde onderneming. Dit kan a priori in het algemeen gezegd worden: 1. öf er is maar één philosophie, die de waarheid vertegenwoordigt en alle anderen hebben het mis — of allen dwalen — öf in verschillende philosophische stelsels vindt men waarheid en dwaling dooreengemengd. Wij belijden één ware philosophie, dat is die wijsbegeerte, die gegrond is op Gods Woord, dat de eenige waarheid is. Wij belvjden een ware philosophie, dat wil niet zeggen, dat wij haar volkomen kennen. Hare kennis zal meer en meer volkomen worden door de juiste studie van Gods Woord, van de natuur en van onze eigen psyche. Deze philosophie maakt een deel uit van de theologie. Wat van deze gezegd is, geldt in hoofdzaak ook van haar — een reden te meer om dit artikel te bekorten. 2". Ieder stelsel dat afwijkt van de waarheid is voorzoover die afwijking strekt, onzedelijk; dwalen is zonde. 3. Wat in zich onzedelijk is, loopt gevaar tot zedeloosheid te leiden. Wij herinneren hier aan hetgeen wij van den naar philosophie dorstenden jongeling in Lessing's Faust gezegd hebben: de satan had een jongeling met schoonen aanleg de zucht naar de wijsbegeerte van zijn tijd, naar het rationalisme, ingeblazen, waardoor hij van den waren godsdienst zou afwijken en een school stichten, die insgelijks den verkeerden weg zou opgaan. Als derde punt noemden wij: „wat in zich onzedelijk is, loopt gevaar tot zedeloosheid te leiden" — hiermede willen wij niet zeggen, dat dit in ieder geval tot zedeloosheid zal komen. Wij zouden niet gaarne a priori uit een bepaald philosophisch stelsel durven besluiten tot een noodzakelijk effect op den zedelijkheidstoestand van zijn belijders. Zoo zou men a priori meenen onder de materiahsten, wier levensprincipe is: „laat ons eten en drinken, want morgen sterven wij" vele mannen te vinden van een min zedelijk gedrag, en toch hebben wij onder hen vele hoogst zedelijke personen gekend. Het zedelijk of onzedelijk leven van iemand wordt door vele momenten beheerscht, waarvan sommigen, zooals: herediteit, opvoeding, voorbeeld, conversatie van veel grooteren invloed zijn dan hun philosophisch systeem. Vele menschen leven niet uit hun philosopisch stelsel; dit dient hun veelmeer als een gekleede jas, waarmede zij in gezelschap pronken, maar die zij in hun dagelijksch leven stilletjes in de kast laten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen