1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 64

60

rend Rokitansky sie in der Breite einer naturwissenschaftlichen Weltanschauung zur Geltung bringt." Helmholtz verklaarde in zijne „Thatsachen der Wahrnehraung": „Ich sehe nicht, wie man ein System selbst des extremsten subjectiven Idealismus widerlegen konnte, welche das Leben als Traum betrachten woUte. Man konnte es fur unwahrscheinlich, so unbefriedigend wie inóghch erklaren — ich würde in dieser Beziehung den hftrtesten Ausdrücken der Verwerfung zustimmen — aber consequent durchfilhrbar ware es; und es scheint mir sehr wichtig, dies im Auge zu behalten." Nog sterker bij Verworn in zljne „Allgemeine Physiologic". Uitgaande van de stelling: „Die Sinnesphysiologie (zeigt uns), dass Alles, was durch das Thor unserer Sinne seinen Eingang halt, uns einzig und allein Empflndungen und immer nur Empflndungen liefert", komt hij tot de slotsom: „Die Annahme einer ausser unserer Psyche noch existirenden Wirklichkeit entbehrt daher jeder Berechtigung" (citaten ontleend aan Dr. Mees, Opmerkingen over de vorming en den aard onzer kennis, pag. 23 —25). Een bijzondere steun voor het wederopleven van de studie der philosophie wordt ons geboden door de werken der jongere biologen. Meer in 't bijzonder wijs ik u op Weismann, Hertwig en Driesch. Dat de biologie de aandacht ten volle verdient en de door haar beoefenaars voorgestane beginselen eene verreikende strekking hebben, behoeft geen nader betoog. Hare termen worden in verschillende speciale wetenschappen overgenomen, denk slechts aan de ethika en de sociologie (tot welke consequenties hare beginselen leiden bewijst o. a. het werk van Steinmetz: Der Krieg als sociologisches Problem.) In den laatsten tijd werden dan ook door twee mannen, die bij de meesten meer bijzonder als politici bekend zijn, op de groote beteekenis van de biologie gewezen, n.l. Dr. Kuyper en Dr. Mees — de eerste in zijne rectorale rede: Evolutie, de laatste in zijn werkje: De mechanische verklaring der levensverschijnselen. Hunne philosophische kennis bracht mede, dat ze zich konden inwerken in de groote problemen der biologie en beiden volgens hun standpunt zeer te waardeeren opmerkingen konden geven. Ook al staat Dr. Kuyper ons uiteraard dichterbij, toch zal men in het werkje van Dr, Mees een weifelende houding kunnen ontdekken, die onze bijzondere belangstelling verdient, waarom hij zelfs door Prof. Koster in de Wetenschappelijke bladen van een hinken op twee gedachten beschuldigd wordt. Ik leg nog eens nadruk op de verreikende strekking van de consequenties uit de beginselen, die men in de biologie voorstaat, en dat des te meer naar gelang men zich meer met het gebied der wijsbegeerte bezighoudt, welke omkeer met vreugde moet begroet worden. Het kennisnemen van de geschriften van de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen