1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 177

i

171 „in dom grossen Genie sehen wir also das vollkommenste Resultat des Strebens nach Gleichgewicht, dem die menschlichen Ideale ihren Ursprung verdanken." Ook de taal komt voort door het streven naar inwendig en uitwendig evenwicht. Bepaalde prikkels gaven oorspronkelijk stoornis in het evenwicht, dat echter wordt hersteld door het geven van een geluid en uit deze geluidstaai is in den loop der tijden langzamerhand de woordtaai ontstaan. De neiging voor eene bepaalde taal wordt zonder twijfel geërfd; op grond van de taal is het echter niet met zekerheid te bepalen of de mensch van één of meer stammen afkomstig is. Ten slotte bespreekt Haacke nog vrij uitvoerig de beteekenis van zijn evenwichtsleer voor eene volledige wereldbeschouwing, Zooals reeds is gebleken, gaat hij er van uit, dat alles, zoowel de organische als de anorganische natuur eene ziel heeft. De ziel der Ur-atomen is echter niet onveranderlijk, maar wijzigt zich onder den invloed der omgeving. Alles wordt beheerscht door de wet van het behoud van arbeidsvermogen; de kracht beheerscht de stof, de wil beheerscht de natuur. De wereld moet beschouwd worden als een systeem van verdichtingen en verdunningen; de kleinste sfeeren worden hierin gevormd door de Ur-atomen. Het doel van het geheele wereldproces blijft altijd het bereiken van volkomen evenwicht; diep in het wezen van den ganschen kosmos ligt dit streven overal verborgen. Omtrent de Ur-oorzaak van de dingen weet echter noch de natuuronderzoeker, noch de geloovige iets met zekerheid. De onderzoeker neemt altijd eeuwige onveranderlijke wetten aan, terwijl de geloovige denkt aan een God die volgens onveranderlijke wetten alles bestuurt. Op zedelijk gebied is alles, wat het evenwicht in onze hersenen versterkt, goed; alles wat dit evenwicht verstoort is slecht. In de kunst tracht de mensch het schoone te volmaken en ook daardoor het streven naar evenwicht te versterken. De religie tracht evenwicht te brengen tusschen de menschelijke idealen; hiervoor heeft men niet noodig de afstammingsleer en ook niet stijve dogmata, maar men moet leeren te geven en te nemen. Ook tusschen de volken moet men een gestoord evenwicht herstellen en bestaand evenwicht versterken. Bestaat er geen evenwicht onder de volkeren, dan zal de sterkere natie de zwakkere onderdrukken, en ten slotte vernietigen; hierin moet men alleen de toepassing zien van de leer van het evenwicht en het gevolg van eene vaste natuurwet, waarover men dus werkelijk niet behoeft te lamenteeren. De individu's zijn wel tot een bepaalden graad, maar nooit abso-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen