1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 195

189 wijdig aan elkaar loopen. Toch moet men niet meenen dat juist op dit gebied eenstemmigheid heerscht. Er zijn voorstanders van het parallelisme die niet anders dan materialisten kunnen genoemd worden. Anderen nemen met Wundt aan dat we in 't parallelisme alleen een empirisch principe hebben, echter niet een metaphysische hypothese over de verhouding van ziel en lichaam. Vele stemmen gaan echter op tegen het parallelisme en nemen — al moet erkend worden dat we voor iets onbegrijpelijks staan — een wisselwerking van de ziel en het lichaam aan, waarmede we ons geheel kunnen vereenigen. Er is op gewezen dat de wisselwerking van lichaam en ziel even onbegrijpelijk is als de werking van lichaam op lichaam. De diepste oorzaak voor het vasthouden aan het parallelisme is weer de behoefte aan een mechanische verklaring. Zijn er mechanische correlaties ontdekt voor de psychische processen dan is ook het mechanismus gered. De eigenaardigheid bij deze opvatting is wel deze, dat we hier bij een zoogenaamde monistische beschouwing met een dualisme te doen hebben, dat de dualisten zelf niet gaarne zouden aanvaarden. Vooral de materialistische opvatting heeft zich gewroken in de beschouwing over den mensch. In den tijd toen men nog aannam, dat er geen ziel was omdat zij niet gezien kon worden, heeft men ook juist de psyche van den mensch in verschillende opzichten verwaarloosd. Later is men daarvan teruggekomen. De medicus in 't bijzonder zal het steeds voor oogen moeten houden dat hij een zieke te behandelen heeft die uit lichaam en ziel bestaat, en voor hem zal ondanks alle theorieën de wisselwerking zoo duidelijk mogelijk blijken. Na de toename van zenuw- en zielsziekten heeft men vooral begrepen dat de materialistische beschouwingen op een dwaalspoor brachten. Juist de invloed van Gods Woord en de opvoeding in huis en school kan zulk een machtig middel zijn tegen het ontstaan van de genoemde aandoeningen. Al dient de factor der erfelijkheid niet gering geacht te worden, door Gods genade bestaat de mogelijkheid dat de ontwikkeling gestuit wordt; aan een gedetermineerd zijn behoeft niet gedacht te worden. Men begint dan ook van neurologische zijde wel degelijk aan te nemen dat gebrek aan geloof zeer schadelijk werkt, een oordeel o. a. door Oppenheim en Möbius ') uitgesproken. Het wordt nog wel met restricties geuit, maar toch het wordt gezegd. Men meene echter niet, dat men hier van positieve beginselen heil verwacht. Men bedoelt er hoofdzakelijk mee als een rem te werken, als een aanjagen van vrees, zooals dan ook uitgedrukt wordt in een beschouwing over het verband tusschen de misdaad en de atheïstische school in Frankrijk. We heb') Oppenheim, Nervenleiden nnd Erziehnng, Berlin 1899.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen