1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 186

180 baan. Ze werden toen nog genoemd grof mechanische middelen van onderzoek, die een geneesheer met een helderen blik niet zou noodig hebben. Toen hij als professor naar Königsberg kwam in 1849 had een beroemd professor in de physiologie met zijn collega in de physica een strijd over de beelden in het oog. Deze vroeg den physioloog bij hem te komen en de proefnemingen te zien, waarop het antwoord volgde: proefnemingen zijn goed voor den natuurkundige, een physioloog heeft daarmee niet noodig. De pharmacoloog, die hem een bewijs zijner welwillendheid wilde geven, gaf aan Helmholtz den raad in zijne lessen over physiologie zelf slechts het theoretische, verhevene gedeelte voor te dragen, maar het lagere, experimenteele gedeelte over te laten aan iemand, die niets beteekende en daarvoor nog even goed genoeg was. De oogspiegel door Helmholtz uitgevonden en de keelspiegel door Garcia ontdekt zijn beide instrumenten van uitnemend gewicht niet alleen voor het onderzoek van de plaatselijke organen, maar kunnen eveneens resultaten geven voor ziekten van andere organen. Het gebruik van den thermometer geeft een uitnemende controle op de reactie van het lichaam bij ziekelijke toestanden. Daarnaast zijn nog verschillende andere apparaten te noemen. Het moge genoeg zijn, niemand onzer zou op het gebied van het kunnen willen teruggaan naar een vroegere periode, die te weinig oog had voor de middelen om de natuur te onderzoeken. Het is dan ook voor een groot deel de techniek geweest die op het meeste succes kan bogen. En op dit gebied is samengaan niet alleen mogelijk maar zelfs noodzakelijk. Hetgeen door mannen als Pasteur, Koch en Virchow gevonden is, kan voor een groot deel als positieve resultaten van waarneming aangenomen worden. Zoolang we empirie hebben zonder daaraan vastgehaakte hypothesen, gaan de wegen samen. Maar hetgeen waargenomen wordt is nog geen kennis, de inductie berust op deductie en moet leiden tot een deductieve redeneering, zal zij waarlijk vrucht dragen. Indien we nu de keerzijde van de medaille gaan bezien dan dienen we goed in 't oog te houden, dat onzerzijds wel degelijk rekening gehouden wordt, met het vele goede, dat we als resultaat van waarneming en experiment kunnen boeken. Het mag nooit van ons gezegd kunnen worden dat we in den slechten zin van het woord conservatief willen zijn. De laboratoria van de beoefenaars der geloovige en niet-geloovige wetenschap zullen weinig verschillen aanbieden en voor de instrumenten, die gebruikt worden, moet van beide zijden naar het beste

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen