1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 84

80

De klinische waarnemingen van z. g. n. „double conscience" zijn nog te nieuw om te veronderstellen, dat men daarover iets positiefs kan zeggen. Wel geeft Jelgersma in zijne rectorale rede verklaringen, maar we kunnen met een gerust geweten daarbij vraagteekens plaatsen. J. heeft zich bovendien in die rede te veel op wijsgeerig gebied bewogen, waarop zoowel door Prof. Koster als door Meijer critiek wordt uitgeoefend. De laatste, bekend als Spinozavertaler en Spinozavereerder, moest door zijne pantheïstische opvatting een ander standpunt innemen dan Jelgersma; maar ook zijn weg, aangegeven in de Ethika van Spinoza, kan niet gevolgd worden. Wederom resumeerende komen we tot de volgende stellingen: Tegenover de continuïteit in de verschijnselen moet de discontinuïteit geplaatst worden, tegenover de mechanische krachten eene teleologie, die rekening houdt met den Schepper van hemel en aarde. Deze tegenstellingen geven aanleiding tot verschillende verklaringen op medisch gebied, terwijl ook de beoefening der psychologie en der psychiatrie verschillen geeft van ingrijpenden aard. Zoo zijn we dan aan 't eind gekomen van onze beschouwingen. Ferrero zegt in de „Nouvelle Revue" (15 Pevr. 1897), dat de intellectueele rijkdom van onzen tijd ons de frissche en levendige indrukken heeft doen verliezen; tusschen de natuur en onzen geest hebben zich een massa denkdeelden geplaatst, die de percepties veranderen. Al deze denkbeelden werken als een bril, waardoor wij de natuur bekijken, maar die ongelukkigerwijze zeer dikwijls de beelden wijzigt, die de dingen aan onzen geest overbrengen. Het valt gemakkelijk in te zien, dat ook Ferrero aan dat euvel mank gaat, en we willen bekennen dat ook wij met een bril gekeken hebben, om de eenvoudige reden, dat we niet anders kunnen. We zien de natuur en den mensch met het denkbeeld dat God beide geschapen heeft. De zonde heeft verwoesting teweeggebracht, maar de gemeene gratie kan de gevolgen van de zonde temperen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen