1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 85

81

Discussie. (Extract uit de notulen.) In de vergadering op 13 December 1900 opent Dr. Wieringa de discussie over het referaat van Dr. Bouman: „Over onze beginselen." Dr. Wieringa begint met den schrijver hulde te brengen voor zijn uitnemend werk, volgende op zijn vorig referaat: „Over algemeene praedispositie." Zijn eerste bezwaar tegen dit referaat is het groote aantal daarin voorkomende germanismen, die hij door vertalingen vervangen zou willen hebben, en waar dit niet kan, moeten ze tusschen aanhalingsteekens geplaatst zijn. Hij wijst op het herhaaldelijk gebruik van het woord „physikalisch" en vooral heeft hij bezwaar tegen: physikalisch proces, psychologische Deutung, Wissenschaftslehre, en Erkentnisstheorie. Verder zegt Dr. Wieringa zich niet geheel te kunnen vereenigen met het op pag. 15 gezegde: dat er tweeërlei wetenschap is: een geloovige en een ongeloovige, die zich door beginselen en gevolgde methoden onderscheiden. Dat er tweeërlei wetenschap is en dat dit verschil uitkomt in de beginselen, geeft hij dadelijk toe: voor de methode van onderzoek geeft hij dit echter niet zoo rechtstreeks toe en acht hij dit niet voldoende aangetoond; bij de beoefening der ongeloovige wetenschap zijn dikwijls methoden van onderzoek gevolgd, waartegen van het standpunt der geloovige wetenschap geen bezwaar kan worden gemaakt en die daarom gerust door haar kunnen worden gevolgd. Repliceerende zegt Dr. Bouman dankbaar te zijn voor de gemaakte opmerkingen; hij zal voortaan trachten zooveel mogelijk vertalingen te geven. Toch was het woord „physikalisch" met opzet gebruikt, ter onderscheiding van „physisch", zooals dit ook telkens in de Wetenschappelijke Bladen geschiedt. „Wissenschaftslehre" en „Erkentnisztheorie" zijn verder min of meer geijkte termen geworden en telkens vindt men bij verschillende schrijvers deze woorden onvertaald weergegeven, o. a. bij Mr. Anema. Verder verklaart Dr. Bouman nader waarom hij naast de beginselen ook op de gevolgde methode heeft gewezen. Hij verwijst den opponent in de eerste plaats naar pag. 13 van het referaat, waar in de voorrede van Lalande's werk gesproken wordt over twee richtingen, die tegenover elkaar staan in de methode der „sciences physiques et morales." Verder verwijst hij naar het citaat uit Zeiler op pag. 7, waar genoemd wordt de Erkentnisstheorie en de Methodologie, de logica nu buiten bespreking latend. Zoo is dus de methodologie wel degelijk van belang bij de onderscheiding van de geloovige en de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen