1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 103

97 plichten en de beginselen der deugd aan de menschen te leeren. Maar ternauwernood waren de deugden bekend, of verkeerde wegen werden ingeslagen; aldus zijn de meeste verkeerde philosophische stelsels ontstaan. De wetenschappen hebben dan haar oorsprong te danken aan de menschelijke ondeugden; wat kan men verwachten van water, dat uit een onzuivere bron ontspringt? De fout van haren oorsprong komt wat de kunst betreft al te duidelijk uit in de voorwerpen die zij voortbrengt: de luxe-artikelen. Wat zouden wij b.v. doen met de kunst zonder de luxe? De luxe is de moeder en dochter beiden van de kunst; door de kunst voortgebracht voedt zij haar tevens. Luxe is het gevolg van de ijdelheid der menschen. Zij gaat zelden zonder wetenschappen en kunsten — deze gaan nimmer zonder haar. Vroeger sprak men van zeden en deugd; thans van handel en geld. Als de waarde van een man bepaald wordt, schat men zijn vermogen. Één Sybariet is zooveel waard als tien Lacedemoniers. Men schenkt belooningen aan een „knappen" kop, niet aan de deugd. De geschiedenis is gemaakt door tyrannen, bestaat uit oorlogen en samenzweringen. Aan hoeveel gevaren van dwaling stelt men zich niet bloot bij de beoefening der wetenschap? De waarheid is slechts op één manier te vinden, de dwalingen zijn duizenden. Hoe is men zeker haar te vinden? En haar gevonden hebbende, zal men een recht gebruik van haar maken ? De beoefening der wetenschap is ijdelheid; de tijd er aan besteed is verloren tijd. Men is in de wereld om nuttig te zijn, om goed te doen. Een nutteloos persoon — en dat is natuurlijk iemand die aan wetenschap doet — is verderfelijk. Voordat de kunst onze manieren in een keurslijf gezet en ons geleerd had een gekunstelde taal te spreken, waren de zeden lomp, maar eenvoudig en natuurlijk. In onze maatschappij heerscht een vervelende eenvormigheid.; alle geesten schijnen in eenzelfden vorm te zijn gegoten. Wat fatsoenlijk staat wordt gedaan; de halve wereld volgt de algemeene gewoonten, nooit de uitspraak van het hart. Men durft zich niet meer te vertoonen zooals men is. De beschaafde maatschappij veinst. De dwaze opleiding mag ons verstand versieren, maar zij bederft ons oordeel. Overal worden paleizen opgericht om — met groote kosten — de jeugd in alle wetenschappen te onderwijzen, doch aan de plichten stoort men zich niet. Vreemde talen moet deze bij menigte leeren, maar de eigen taal van het land kent zij niet. De opvoeding onzer kinderen doet denken aan de opleiding der athleten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen