1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 62

58 kan door deze studie iieel moeilijk gestreeld worden, want voorloopig kan deze arbeid alleen van theoretisch belang zijn; het moet jaren duren eer men zoo ver is, dat men eenig begrip heeft, hoe een natuuren geneeskundige philosophie er wel uit zal zien, terwijl we vast overtuigd zijn bij het groote meerendeel der collega's voor dwazen gehouden te worden, die zich op het uitgestorven gebied der wijs begeerte begeven. De vraag dient gesteld of er ook oorzaken te vinden zijn, waarom de philosophie zoo op den achtergrond geraakt is. In 't algemeen kan gezegd worden, dat de tweede periode van de zoogenaamde nachkantische philosophie, die begint met den dood van Hegel (1881), geen groote philosophen heeft voortgebracht en daardoor alleen dii minores aan 't woord bleven. Meer in 't bijzonder voor de natuurwetenschappen mag gedacht worden aan het Darwinisme en de wijze waarop Schopenhauer zich uitte over de onderzoekingen, die op 't gebied dier wetenschappen openbaar werden. Niemand zal de waarde ontkennen van de groote massa feiten die, dank zij de Darwinisten, bekend zijn geworden, maar, ook Haeckel erkent het in zijn pas verschenen werk (Die Weltrathsel, Bonn 1899), het specialiteitenstelsel is daardoor in de hand gewerkt. Ieder bekommerde zich alleen om zijn eigen beperkt gebied, maar de blik op het geheel ging verloren; om eene veelgebruikte uitdrukking te bezigen, men heeft al de boomen bestudeerd, maar het bosch niet gezien. Bekend is dat Schopenhauer, die niet vreemd is aan sterke uitdrukkingen (zie o. a. de voorrede van „Ueber den Willen in der Natur"), zich in vergelijking met een natuuronderzoeker een Montbla.nc noemde naast een molshoop (Arthur Schopenhauer, von ihm, über ihn, von Prauenstadt und Lindner, Berlin 1863. geciteerd door Helmholtz, das Denken in der Medicin). En om het materialisme van Moleschott te kritiseeren noemde hij dat „eine Barbiergesellen- und Apothekerburschenphilosophie," terwijl hij eveneens de volgende tirade gebruikt: Dabei unternehmen sie es, die doch nichts als ihre Elektricitatsspielzeuge, Voltasche Siiulen und Froschkeulen kennen, trotz ihrer krassen ja schusterhaften Unwissenheit und Rohheit in Sachen der Philosophie, über Materie, Verandering in den Tag hinein zu philosophieren (Paul Schultz in de Deutsche Rundschau van Nov. 1899). Men zal begrijpen, dat deze wijze van strijd voeren niet veel neiging opwekte zich met philosophie te gaan bemoeien en dat des te minder, omdat in de geschriften van den philosoof zooveel tegenstrijdigs voorkwam, dat men niet wist of hij zelf wel vrij was van materialistische opvattingen. Maar zeker niet het minst heeft het verkeerd gebruik van de deductieve methode schuld gehad aan de geringe waardeering van de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen