1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 112

106 spreekt, dan wil dit niet zeggen, dat het volk in zijn geheel een hoogen graad van wetenschappelijke ontwikkeling heeft bereikt, maar men meent er gewoonlijk meê, dat één of een paar klassen bijzonder ontwikkeld zijn, terwijl de andere klassen zich niet, of ten minste niet bijzonder verheven hebben boven het ontwikkelingspeil van dezelfde maatschappelijke klasse van andere volken; — nu ligt het voor de hand dat men het zedelijkheidspeil van dezelfde klasse van verschillende volken of dat van de verschillende klassen van eenzelfde volk onderzoekt en met elkander vergelijkt. V. Ook kan men individueel te werk gaan en onderzoeken of in het algemeen wetenschappelijk gevormde personen zedelijk hooger of lager staan dan mannen uit het volk — stedelingen hooger of lager dan dorpelingen. VI. Daar wetenschappelijke ontwikkeling van een volk niet in zich sluit aZg^emem-wetenschappelijke ontwikkeling, d. i. ontwikkeling van alle takken der wetenschap, zoo is het noodig den invloed van de bijzondere takken te onderzoeken. Men bemerkt den verbazenden omvang, dien een volledig onderzoek met zich brengt. Wij willen dadelijk erkennen, dat wij zelfs geen poging gewaagd hebben zulk een volledig onderzoek te ondernemen. Een openingsrede leent zich daar niet toe. Het onderzoek eischt een arbeid van verbazenden omvang, een geest, die op een ontwikkeling van historische, sociologische, ethnologische, ja algemeene kennis is aangelegd, als waarover zeer weinigen kunnen beschikken. Men moet statistische gegevens hebben, die de maat aangeven van het wetenschappelijk en zedelijk peil der volken; en die statistische gegevens liggen 1 niet voor de hand; 2" is van hen bekend dat zij „une arme a deux tranchants" vormen, waaruit voor- en tegenstander munt slaat, en 3" staan zij meermalen helaas! zedelijk gelijk aan „une mensonge en chiffres." De geschiedenis der statistieken is bewijs, dat de wetenschap zelve zedelijk kan ontaarden. Ons onderzoek heeft zich dan ook niet uitgestrekt over alle wegen die tot het doel kunnen voeren; d. w. z. wij hebben ze niet alle ten einde toe afgeloopen. Wel hebben wij bij ons onderzoek in de verschillende wegen een blik geslagen, of zijn ze eenige schreden wijd ingegaan; of wij hebben ze hier en daar in hun verloop betreden. De laatst aangeduide, verreweg de belangrijkste weg is door ons het verst afgeloopen, d. i. het nauwkeurigst onderzocht. Laat ons zien, wat dit onderzoek ons geleerd heeft; of het toi hetzelfde resultaat heeft geleid als waartoe Rousseau is gekomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen