1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 124

118 de volken bevordeid Wij zagen, dat zedelijkheid en recht na aan elkander veiwant zijn WIJ zeggen „zondei twijfel" Positievei kan het met En toch spieken wij aprioiisch Wij gelooven dat Gods Woord deze uitweiking heeft Subjectief staat dit bij ons vast WIJ meenen, dat volken, die buiten de lechtsbeginselen van Gods Wooid leven, zedelijk lager staan dan Ghnstennatien. Doch de wetenschap stelt zich met een apiiorisme niet tevieden. Zij eischt objectieve voldoening Zij wil het positief bewijs, het eivaungbbewijs. Wat zegt de ervaring'? Hierop IS het antwoord niet geinakkeli]k te geven, 1 wijl de maatschappelijke veihoudingen zoo gecompliceerd zijn, dat het hoogst moeielijk is den invloed van een moment — met elimmeenng van de oveiige momenten die de zedelijkheid beheerschen — te bepalen, 2" heeft de wetenschap van het lecht zulk een omvang en diepte gekiegen — een wetenschap waarvan wij nooit een bepaalde studie gemaakt hebben — dat wi] ons zelf het alleimmst bekwaam achten naai zulk een moeielijk viaagstuk een onderzoek m te stellen. Hiertoe IS meerdei e kennis noodig, dan waarovei wij kunnen beschikken. Dat hier een uitgebieide kennis toe noodig is, blijkt dadelijk als wij ons voorstellen, wat het lecht omvat — wij spreken hier alleen van het stellig lecht — dan daagt vooi onzen geest op dat uitgebieide gebied van het privaatrecht, met zijn ontelbare speciale onderdeelen — als huwpli]ksrecht, eigendomsrecht, wisselrecht, enz — het gebied van het staatsrecht, waai toe het strafiecht, het politierecht, het administratief recht en nog zooveel andere „rechten" behooren, het volken- of internationaal lecht, dat weei in het mtemationaal publiekrecht en het internationaal pnvaatiecht onderverdeeld woidt Indien nu overal in die doelen en onderdeelen geen verschil van meening bestond, en mdien alle menschen zich stipt aan de uitspraak van het recht hielden, dan was het dadelijk gevonden, dan zou de ervaimg evenzeer als een apriorisch oordeel voor den zedelijken invloed van het beschieven recht getuigen Hoe meer dan de rechts wetenschap vooruitging en de lechtskennis verspieid werd, des te zedelijker waie de maatschappij. Doch dit is, helaas' niet het geval. Er bestaat groot meeningsveischil o\ei verschillende ondeideelen van het lecht En dit verschil leidt tot strijd, en deze strijd, op zichzelf onzedelijk, leidt m de praktijk — blijkens de e7 varing — tot zulke uitersten, dat de onzedelijkheid al te duidelijk dooi de mazen van de rechtsovertreding doorsluipt Het schijnt ons toe, dat het zedelijkheidsbegnp van het lecht nog heldeidei uitkomt in zijn negatie dan m zijn positie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen