1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 181

175 meenen bedenkelijke resultaten te zien, al geven ze gaarne toe, dat we veel te danken hebben aan den vooruitgang der natuurwetenschappen. De eersten meenen met Haeckel, dat we reeds zoover gevorderd zijn, dat we van een oplossing van een groot aantal wereldraadsels kunnen spreken, de laatsten blijven zich afvragen, of we juist daarin nu wel van vooruitgang kunnen spreken. Wel kan gezegd worden, dat zij, die geen rekening houden met den Schepper van hemel en aarde, grootendeels tot de categorie behooren, die niet ophouden het groote tijdperk te bewierooken, terwijl de geloovigen een veel gereserveerder positie plegen in te nemen. De strijd loopt niet meer over bepaalde ondergeschikte vraagstukken, maar het geldt de drie centrale dogmata der metaphysica: God, vrijheid en onsterfelijkheid, die men meent omvergeworpen te hebben. Wanneer we ons met vrijmoedigheid op het standpunt van de tweede categorie plaatsen, dan doen we dat zonder in 't minst te kort te doen aan de goede resultaten, die het voorbijgegane tijdperk ons gegeven heeft. We mogen en kunnen de oogen niet sluiten voor alles wat ons geschonken is door de groote mannen, die met zooveel ijver en toewijding hun tijd gegeven hebben om de moeilijke problemen op te lossen. • Hoe men ook moge oordeelen over de resultaten der natuurwetenschappen, erkend moet worden, dat er hard gewerkt is door de beoefenaars dier wetenschappen en dat we eerst met goed succes positie kunnen nemen, indien we de blijken gegeven hebben met hetzelfde vuur bezield te zijn. Van achter de schrijftafel weg de resultaten beoordeelen en geen hand uitsteken om, van andere beginselen uitgaande, zelf te onderzoeken, zou op het door ons bedoelde gebied geheel misplaatst zijn. Indien we overgaan tot bespreking van den vooruitgang op het gebied der biologie, van de positieve resultaten, die verkregen zijn, zou men van embarras de choix kunnen spreken; waar zal men beginnen en waar zal men eindigen. Mijn hooggeachte leermeester. Prof. Pel, heeft onlangs een onderwerp behandeld, hiermede ten nauwste samenhangend en op uitnemende wijze uiteengezet hoever we gevorderd zijn in ons kunnen. Maar ieder beschaafd en ontwikkeld mensch zou reeds in staat zijn de voorbeelden op te noemen van hetgeen verkregen is, dank zij de waarneming en het experiment. Het behoeft niet te verwonderen, dat menigeen in de eerste plaats denkt aan de groote vlucht die de chirurgie genomen heeft, en al houden we ons niet stipt aan de chronologische volgorde, willen we daarmede beginnen. De ouderen herinneren zich misschien nog met

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen