1901-1902 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 86

!! 82 ongeloovige wetenschap, en mag zij naast de beginselen wel apart gememoreerd worden. Of we dan op andere wijze zullen percuteeren, ausculteeren, laryngoscopisch onderzoek verrichten? Zeker niet. Maar dit is ook niet bedoeld. Hier is de methodologie van pag. 7 bedoeld: analyse en synthese, deductie en inductie. Deze geven juist funda raenteele verschillen. De Voorzitter intervenieert met het doel de discussies in de goede lijn te houden en herinnert wat men eigenlijk onder „methode" bij de beoefening der wetenschap heeft te verstaan. Hij kent hoofdzakelijk twee methoden: de inductieve — opklimmen van de kennis der bijzondere gevallen tot die van de meer algemeene, door Baco in de wetenschap ingevoerd, hoewel ook vóór hem, ja ten allen tijde, zij het ook minder bewust, gebezigd geworden — en later in het bijzonder in de natuurkunde toegepast en daarom de natuurkundige methode genoemd — en verder de deductieve, het tegendeel van de inductieve, d. i. van het algemeene tot het bijzondere afdalen. De Voorzitter begrijpt nu uit den zin, dat de schrijver met methode niets anders bedoelt, en is dit zoo, dan heeft schrijver ook in de vorige bladzijden wel degelijk van methoden gesproken en van het verkeerd toepassen der methode door de tegenwoordige natuurkundigen, n. 1. het te uitsluitend toepassen der inductie, het verwaarloozen der deductie. In verband met deze discussie wijst Dr. Hermanides verder op het volgende gedeelte van denzelfden zin, op de woorden: „terwijl de studie der wijsbegeerte ons den juisten blik geeft in de diepgaande verschillen, die daartusschen bestaan." Die alinea maakt den indruk alsof schrijver meent, dat de studie der philosophie, onverschillig welke soort philosophie, den wetenschappelijken onderzoeker steeds voor een onjuisten blik, voor dwalen behoedt. Is dit werkelijk schrijvers meening, dan meent spreker daartegen te moeten waarschuwen. Er zijn meerdere soorten van philosophie. De bespiegelende wijsgeeren,' die bij de deductieve methode zweren en van de inductieve niets willen weten, zooals Descartes en Spinoza, die spreker als gevaarlijke leidslieden beschouwt op den weg der wetenschap. Lessing begrijpt dit zeer goed als hij in de schets van zijn Paust den satan den wetenschappelijken jongeling zucht naar philosophie, de wijsbegeerte van zijn tijd, doet inspireeren, om hem af te voeren van het ware geloof. Dr. Bouman geeft hierop ten antwoord, dat de philosophie ons toch op het goede pad brengt om te doen beseffen, dat er werkelijk beginselen zijn. Dit is zoo lang vergeten geworden. En éénmaal tot de beginselen doordringend, merken wij, dat er ons als waarheden verkondigd zijn meeningen, die niet anders dan hypothesen bleken, zoodat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen