1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 142

136 door alle tijden, uitgedrukt in het leven van het individu in die type, en uitgedrukt in den groei van het individu uit het ei. Zoo ook zegt Joh. Muller: „In dieser unendhchen Mannig-faltigkeit der Geschöpfe, in dieser Gesetzmassigkeit der natürlichen Klassen, Familien, Gattungen und Arten aüssert sich eine das Leben auf der ganzen Erde bedingende gemeinsame Schöpfungskraft" en: Die organische Kraft dagenen, die Endursaqhe des organischen Wesens, ist eine die Materie zweckmiissig veriindernde Schöpfungskraft. Organisches Wesen, Organismus, ist die factische Einheit von organischer Schöpfungskraft und organischer Materie". Hieruit volgt, dat de taak van den physioloog niet kan zijn, het leven en zijne verschijnselen mechanisch te verklaren, doch den samenhang der verschijnselen op te sporen. „1st einmal eine Thatsache nach allen ihren Seiten bekannt, so ist sie eben damit erklart und die Aufgabe der Wissenschaft beendet, (J. R. Mayer). Uit dit van alle kanten bezien volgt, hoe eenzijdig het zou zijn, alléén te letten op de causae finales en niet op de causae efficientes. Zoo zegt Joh. Muller „Der Name Reiz, ohne sich die dadurch veranlassten materiellen Verilnderungen dabei zu denken ist ein leerer, sogar falscher Begriff" en nog sterker spreekt Janet het uit: „Les causes finales n'excluent pas, elles exigent au contraire les causes physiques". Wanneer Hermann in zijn leerboek het vitalisme noemt: „dieser forschungslahmende Standpunkt", dan wordt eene ongegronde beschuldiging uitgesproken. Voor den Vitalist heeft de physische chemie eene andere waarde. Hierdoor tracht hij niet het physiologische te verklaren, maar de condities van bestaan vast te stellen, de relaties op te sporen, en aldus de organische kracht te leeren kennen. Wat voor den physicus de stof is, is voor den physioloog de organische materie, de levende stof. En evenmin als het woord zwaartekracht „een woord is om de onwetendheid te bedekken", doch de uitdrukking van den samenhang van een groep van verschijnselen, zoo is voor den physioloog het woord organische kracht, de uitdrukking voor een geheel andere groep van verschijnselen, waardoor eene positieve kennis wordt uitgedrukt. Zeker is het belangrijk hieraan toe te voegen: „een kennis, welke op inductieve wijze verkregen wordt." „Er is slechts ééne methode, zegt G. J. Mulder '), die ééne methode is voor alle menschen dezelfde, zij is in den Oneindige gegrondvest". Met de voorstelling dat de vitalist rondloopt met een gat in zijn wetenschappelijk bewustzijn, kan ik mij dan ook niet vereenigen. Het

1) G. J. Malder. Oyer den weg der wetenschap. 1849.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen