1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 139

183 Wat „activiteit van de levende cel" is, blijkt steeds duidelijker uit onderzoekingen van den nieuwererf tijd. Zoo is aangetoond, dat vele stoffen in alle cellen van het organisme indringen en toch bepaalde cellen reageeren er op, andere niet '). Zoo ook heeft het onderzoek van de osmotische spanning van het „milieu interne" eene onafhankelijkheid aangetoond van het miUeu externe". Hamburger ^) zegt hierover: „Aus den mitgetheilten Thatsachen bekommt man aber den Eindruck, dass die genannte Unabhangigkeit des osmotischen Druckes des Milieu interne von dem der ümgebung sich im Thierreiche altmahlig, phylogenetisch entwickeü hat". Toegegeven voor een oogenblik, dat het dierenrijk zich voortbeweegt langs de banen der evolutie, dan zou eenmaal, gegeven de onafhankelykheid, de graad der onafhankelijkheid kunnen varieeren. Maar de onafhankelijkheid laat zich niet door evolutie uit afhankelijkheid afleiden. Overal waar leven is, is eene zekere onafhankelijkheid van het physischchemische; dit vinden we zoowel bij het dier in toto als bij zijne elementaire deelen, de cel; de graad kan varieeren, de wijze waarop, kan verschillen; zooals ook gebleken is bij de studie van klier-secretie, darmresorptie en lymph-productie. Eene vergelijkende studie tusschen de verschijnselen der physiologie en de wetten der physische chemie, doen de physische momenten opvatten als prikkels voor de levende cel. Niet de causae efficientes doch de causae finales verklaren de werking der levende cel. Ten onrechte wil men deze causae finales verbannen of tracht men tot de causae finales te besluiten uit de causae efficientes. ') De stoomboot kan zich naar alle richtingen bewegen; het doel, de haven te bereiken, bepaalt de richting; en tevergeefs zal men deze uit de physisch-chemische krachten of uit de structuur trachten te verklaren. „Comment la force vitale, ou la cause quelconque, qui produit Torganisme, étant Ie sujet de mille tendances, chimiques, physiques, mécaniques qui pourraient determiner des millions de combinaisons possibles, exclut-elle entre ces combinaisons, celles qui ne vont pas au but." Reeds te voren bij 't vervaardigen van de machine is 't het doel, dat prae existeerde. Geen verbetering is aan te brengen zonder kennis van het doel. Wel een bewijs hoe essentieel de kennis van het doel, van de causa finalis is, waar het geldt een product van den menschelijken geest, Niet minder waarde hecht Joh. Muller aan de causa finalis bij het organische. 1) Ernest Overton. Archiy f. physik. Chemie Bd. XXXII pag. 289. 2) H. J. Hamburger. Osmotiacher Druck nnd lonenlehre 1902 pag. 460, 3) P. Janet. Les causes finales.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen