1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 36

30

drukste uren van de mis vele kerken heb bezocht, vond ik deze steeds leeg. In de groote Notre-Dame telde ik eenmaal slechts in de zestig zieltjes. In kleinere kerken was het niet of niet veel beter. — De R. K. kerken te Berlijn waren ten allen tijde overvol. De weinige Protestantsche kerken te Parijs hebben betrekkelijk een grootere attractie dan de Roomsch-Katholieke, doch vergeleken met Berlijn is het aantal kerkgangers gering. De meer daii 100 Berlijnsche Protestansche kerken — nagenoeg allen Luthersche — zijn lederen Zondagochtend goed bezet, sommigen overvol. Er was eenige tijd noodig om mijn gereformeerd hart te verzoenen met den aanblik van het inwendige der Luthersche kerken, met haar altaar, waarop brandende kaarsen en een Christusbeeld, hetzij hang"ende aan het kruis, hetzij staande in zegenende houding; mij te gewennen aan het koorgezang. Doch ik oordeelde spoedig dat — hoewel de godsdienst een zaak des harten is — de mensch van stof de vormen niet missen kan, en de kunst — de uitdrukking van het ideële in het reëele — een gave des Hemels is, waardoor God behoort verheerlijkt te worden. En aesthetisch zijn de beelden en aesthetisch is het koorgezang. Het einde was, dat ik gesticht werd. Opwekkend in de Duitsch-Luthersche kerken vind ik het vlugge gezang der gemeente, schooner dan in onze Gereformeerde kerken.De Liturgie, bestaande in het lezen van de kern der belijdenis heeft veel aantrekkelijks en het deelnemen aan de godsdienstoefening door de gemeente, die telkens met een kort gezang of een drievoudig „Hallelujah" of „Amen" invalt, sticht. Daardoor wordt de aandacht der gemeente onder de godsdienstoefening bij het heilige bepaald en voor afdwalen bewaard. Tot „Beicht und Abendmahl" wordt de gemeente lederen Zondag in iedere kerk in de -gelegenheid gesteld. Meermalen heb ik gekerkt in de „innere Missionskirche" bij Stöcker, den vroegeren „Oberhofpfrediger." Deze kerk is een vrije kerk en telt vier predikanten. Ds. Braun is de welsprekendste der vier. Daar hoort men de meest gereformeerde prediking. Aan het einde der prediking •— Zondagsmorgens — noodigt de prediker gewoonlijk de gemeente uit om 's avonds in den tuin {naast de kerk) saam te komen, waar men in de gelegenheid is toespraken te hooren en kennis te maken met het Christelijk Berlijn. Het is zeer aan te bevelen van de „Einladung" gebruik te maken. „Die innere Mission" werkt met zegen in Berlijn. Jongelingsvereenigingen, Zondagsscholen gaan van haar uit — de strijd tegen de openbare zonde wordt krachtig door haar gestreden. Ik voor mij geloof, dat Stöcker thans met meer zegen voor het Godsrijk arbeidt, dan hij 9,1s „Hofpfrediger" ooit heeft kunnen doen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen