1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 93

87

de praerogatieven der levende stof zelf en worden door haar direct verricht. Het raadsel van het leven zal door geen wetenschap opgelost worden, omdat het een metaphysisch raadsel is, dat verder reikt dan alle menschelijke ervaring. Het probleem der wetenschap bestaat niet daarin, het wezen van het leven duidelijk te maken, maar daarin de objecten en het gebeuren in de menschelijke ervaring volgens wetten te rangschikken. Het streven, de levensverschijnselen te reduceeren tot physisch-chemisch gebeuren, de physologie tot physica en chemie te herleiden, heeft tot doel te bewijzen, dat het biologisch gebeuren in den grond identisch is met het physich-chemisch gebeuren. Dit doel is metaphysisch en daardoor moet de wetenschap op metaphysische dwaalwegen komen. De menigvuldigheid der levensverschijnselen is belangrijk grooter dan die der andere natuurverschijnselen. De physiologie heeft verschillende andere gezichtspunten en beschouwingswijzen noodig om de levensverschijnselen volgens wetten te rangschikken dan die, welke in de physica en chemie voldoende zijn en algemeen gebruikt worden. Beschouwt de physiologie de organismen alleen als natuurobjecten of hchamen, wier veranderingen naar gelang van de voorwaarden, waarin ze verkeeren, vastgesteld en volgens wetten gerangschikt moeten worden, dan ontstaat het causaal verband der levensverschynselen en zoo de mechanisch-causale of physisch-chemische theorie der levensverschijnselen. Een groot deel der physiologische problemen kunnen daardoor opgelost worden; er zijn bepaalde gebieden, die geen andere wijze van beschouwing toelaten dan de zuiver objectieve. Een physioloog kan voor zijne onderzoekingen zulk een gebied kiezen, waar behalve het zuiver objectieve geen ander gezichtspunt aan te wenden is. Nu wordt echter licht zulk een abstractie van andere mogelijke gezichtspunten als een negatie opgevat en de zuiver objectieve wijze van beschouwing als degene, die alleen wetenschappelijk geldig is verklaard, waardoor het geheele probleem der physiologie kan worden opgelost. Men komt er zoo toe de zuiver objectieve jBetrachtungsweise" voor de zuiver objectieve „Existenzweise" der organismen te houden en voor „de objectieve waarheid" alleen de physisch-chemische theorie der levensverschijnselen te houden. De levensverschijnselen vertoonen wetten, die door mechanischcausale formules niet kunnen worden uitgedrukt. De doelmatige zelfreguleering van physiologische verrichtingen is door het zuiver causaal verband van het „Erfolgen" slechts eenzijdig verklaard, want het „Erfolgen" geschiedt in een geheel bepaalde richting, die op het be-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen