1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 65

.59 Men behoort echter niet leerstellingen van theologen met de dogma's te verwisselen. Indien men dus zou willen beproeven op dogma's te wijzen, die met zekere vondsten van natuuronderzoek in tegenspraak zouden staan, moet men vooraf terdege verzekerd zijn, of vooreerst datgene, wat men een Katholiek dogma noemt, dat ook is, dan wel of het soms de meeningen zijn van enkele theologen of theologische scholen. Het ligt in de natuur der Katholieke dogma's, dat zij meest op zaken betrekking hebben, die tot eene bovennatuurlijke genade-leer en genade-orde betrekking hebben, dus meestal liggen op een gebied, dat het menschelijk verstand niet kan bereiken, waarvan men uit de Openbaring alleen iets weet en zoodanig is, dat wij daar noch iets bewijzen, noch iets weerleggen kunnen. Zijn deze nu een beletsel ter navorsching op het terrein der wetenschap? Geheel onmogelijk; want zij kunnen bij onze navorsching nooit objecten van onderzoek zijn en daardoor ons nooit op onzen weg van het onderzoek tegenkomen. Het doel van alle onderzoek is het erkennen van de zuivere waarheid. Niet een, maar verreweg de meeste velden van onderzoek zijn zoo gelegen, dat het volmaakt onverschillig is, welke wereldbeschouwing deze of gene onderzoeker er voor zijn huishoudelijk gebruik op na houdt; deze komt bij zijn onderzoek heelemaal niet in het geding. Het geheele groote veld van den wiskunstenaar; de leer van het licht, van de electriciteit, van het magnetisme voor den natuurkundige; de studie der onbekende talen, het vaststellen van hare grammatica en het bepalen harer verwantschappen voor den taalvorscher; dit alles geeft geen verschillende uitkomsten, welke wereldbeschouwing men ook heeft. Hetzelfde geldt voor den aardrijkskundige, die in nog niet bereisde landen de geograpische en hydrographische verhoudingen in kaart brengt, de planten- en de dierenwereld daar determineert, de volken anthropologisch indeelt en hun godsdienst, zeden en gebruiken beschrijft, zooals hij die vindt; voor de archaeologen; voor de geschiedschrijvers, die onbekende oorkonden aan het licht brengen; voor den sterrenkundige; voor den scheikundige bij het ontdekken van nieuwe elementen, nieuwe verbindingen en de bepaling hunner verwantschappen en eigenschappen; voor den ontlee'dkundige en ziektekundige bij het onderzoek van den bouw en de ziekteprocessen van het menschelijk organisme. De gebeurtenissen in de natuur, en in het algemeen de natuur, is het eigenlijke, der menschelijke navorsching toegewezen gebied, waaruit de mensch zijne begrippen, zijne proefondervindelijke beginselen en al zijne natuurlijke kennis put. Waar inzicht in de laatste oorzaken en diepste gronden van het bestaan, van het wezen der verschijnse-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen