1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 106

100 Nadat de aanhang van het materialisme begon te verminderen, had de groote massa nieuwe „Schlagworte" noodig voor haar oppervlakkig bezighouden met philosophische vraagstukken. Dit bood het Darwinisme en de tegenstelling tegen de theologische scheppingsleer werd er door verscherpt. De theologen, zoo zegt de schrijver, bouwen hun leer op de goddelijke openbaring, die in den Bijbel gegeven is. De natuuronderzoeker verwerpt de waarde der oude overlevering en bouwt zijn wetenschap op de zintuigelijke ervaring, die door herhaalde critiek vastgesteld is. De hypothesen en problemen van beide wetenschappen staan zoo scherp tegenover elkaar, dat ze nooit vereenigd kunnen worden. Dientengevolge zijn aan beide faculteiten professoren, die gecoördineerd tegenover, niet gesubordineerd naast elkander staan. Het werk van Darwin over het ontstaan der soorten viel juist in een tijd, toen men reeds begonnen was met een critisch onderzoek van het zoölogisch dogma van Linné (tot species numeramus, quot diversae initio a Deo creatae suntX Dit dogma was een eeuw vroeger in goed geloof en zonder voorafgaand natuurwetenschappelijk onderzoek uit de theologische wetenschap in de zoölogie en botanica overgenomen. Darwin's werk verhaastte de vriimaking van het dogma. Daarom is er tegenwoordig volkomen onafhankelijkheid, en de natuurwetenschap kon onder de leiding van Darwin de vraag naar het ontstaan der dieren bespreken zonder te letten op Genesis. De theologen zijn echter zelf veranderd. (Hierop volgen eenige citaten van theologen over de schepping.) De wetenschappelijke onderzoeker kan niet afhankelijk zijn-van hypothesen, die bi] een of andere wereldbeschouwing behooren, hoe deze ook heeten moge: religieus, descendenz-selectionistisch of monistisch. Natuuronderzoek bestaat uitsluitend in critiek van onze vooropgevatte meeningen door de natuurlijke feiten, wien overal en steeds de hoogste rang toekomt boven elke inbeelding van onze phantasie. Darwin heeft in de plaats van een scheppingsmythe, eerbiedwaardig door hare lange traditie, wier hooge ouderdom de dwaling verontschuldigt, een moderne scheppingsmythe gebracht, die door hare naïviteit afstoot. Er is in de wereld een ondergeschikte godheid, de variabiliteit; zij heeft een gril om verschillende vormen, die onderUng geringe verschillen aanbieden, voort te brengen, maar weet zelf niet, waarom en waartoe zij goed zijn. Daarom moet een examen ingevoegd worden. Als gevolmachtigde voor 't examen fungeert de natuurlijke teeltkeus; zij kan eerst door de proef, den struggle for life, tot een oordeel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen