1903 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 110

104 zij zich overgaven, omdat zij gevoelden door hem verstaan te worden, en omdat hij de geestelijke kracht bezat vasten vorm te verleenen aan datgene wat onbestemd in hun geest en gemoed rondzweefde. De vrije Universiteit op gereformeerden grondslag werd gesticht. Persoonlijke sympathie bezit ik voor haar natuurlijk niet. Ik oordeel niet over haar levensvatbaarheid. Er zijn episodes in hare geschiedenis, die ook mijn tegenzin wekken. En toch word ik trotsch op mijn volk als ik die lange lijsten van bijdragen voor die inrichting zie, van bijdragen uit waarlijk niet altijd gevulde beurzen. Men verstaat niets van het karakter van den Nederlandschen Calvinist als men denkt dat hij, slaafs gehoorzaam, zonder juist te weten waarvoor, zyn penningske offert. Hij moge al de regeling van de details volgaarne aan de lieden die van zulke zaken verstand hebben, overlaten — waren alle Nederlanders maar zoo wijs, — de beteekenis van het beginsel echter is hij zich volkomen bewust. De meening dat hij het doet om in den hemel te komen, is öf een domheid öf een flauwiteit. Die lange lijsten van bijdragen zijn een onwiaakbaar getuigenis van hetgeen de Nederlandsche burgerman offeren wil voor een hoog ideaal. Als eens bij ons, „de wetenschap" in gevaar komt, zullen wij eens gaan collecteeren niet bij den burgerman, maar bij de gegoeden, de rijken, de millionairs en wij zullen eens zien wat het opbrengt. Zal men het nu met zulk eene beweging niet ernstig nemen? Het Calvinistisch verzet werd het middelpunt waarom half onwillig, tegenstrevend, bijna vaak met afkeer in 't hart alles zich groepeeren moest, wat tegen den geest, die daar hoog in die universitaire vesting resideerde, te velde trok. De geestelijke aristocratie ging dat alles met voorname, eigenlijk onnoozele geringschatting voorbij. Wat begrijpt men toch weinig van zijn volk en zijn tijd, wanneer men meent dat men hier met een handig opgezet stukje van een paar erg slimme raddraaiers te doen heeft." Het is dus volkomen begrijpelijk dat er Gereformeerden en Katholieken zijn die gelijke rechten voor hun wetenschap vragen op eigen Universiteiten. De eisch voor een bijzondere Universiteit wordt slechts ten deele door de klachten over onze Eijksuniversiteiten gerechtvaardigd. Meent men dat er eenzijdigheid heerscht, dan kan een bijzondere professor nevens den openbaren gesteld worden. Het jus promovendi kan bij ons moeilijk iets anders zijn dan een recht dat de Staat bezit en dat hij dan in sommige gevallen aan anderen overdraagt. Vraagt een bepaalde groep, met een bepaalde zedelijke en godsdienstige denkwijze Hooger Onderwijs, dan kan daartegen niets ingebracht worden, mits men daarop let dat de Universiteit aan zekere billijke eischen — bijv. wat het getal van professoren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen