1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 99

93 proces, dat in 't organisme afspeelt, in al zijne phasen geanalyseerd is, zonder dat er een of ander hypothetisch element in de verklaring ingeschoven is. We kennen de krachten, die een machine samenstelden, n.l. het verstand en de handigheid en bekwaamheid van den mensch. Van het organisme en zijne deelen weten we echter iets dergelijks niet. Het organisme ontstaat door voortplanting en ontwikkeling, door overerving van eigenschappen, die organismen van dezelfde soort te voren bezaten. Dat is een fundamenteele tegenstelling tegenover de machines. Maar ook bij 't organisme zijn zonder eenigen twijfel krachten werkzaam, die het opbouwen, die uit de eicel den mensch doen vormen en groeien met alle eigenschappen van lichaam en ziel. Dat deze krachten energieën zouden kunnen zijn, zou men absoluut niet kunnen bewijzen. Het is niet geheel uit te sluiten of onmogelijk, dat het systeemkrachten zouden zijn, maar toch zijn er geen feiten, die daarvoor spreken. De structuur van een machine die klaar is en hare ontwikkeling onder de hand van den technicus zijn twee hemelsbreed verschillende dingen; we kennen geen machine, die zichzelf vormt en voortplant. Daarom onderscheidt Reinke als oorzaken van vorming der planten en dieren, zoowel van hunne afzonderlijke organen als van hunne deelen, b.v. van het oog, een derde groep van krachten, boven energieën en systeemkrachten staande, de dominanten. Zij zijn het analogon van de psychisch-somatische werkzaamheid van den mensch bij het vervaardigen van technische zaken. Het woord dominant is een symbool voor een kracht, die men dagelijks aan 't werk ziet, zonder haar wezen te doorgronden, op dezelfde wijze als men de zwaartekracht en de scheikundige verwantschap aan 't werk ziet, zonder ze in haar wezen te kennen. Daarom zou dominant een begrip zijn vrij van hypothesen. Een hypothese zou eerst opgesteld worden, zoodra men de dominanten voor energetische krachten of systeemklachten zou willen verklaren. Dominanten en energieën hebben wederkeeiig invloed op elkaar. Dit is ook het geval met betrekking tot de energieën en systeemkrachten van de buitenwereld. Daarop berusten de aanpassingen, reacties der dominanten op de buitenwereld. Tot de organen voor aanpassing rekent Reinke ook alle psychische werktuigen, waarmede de ziel van de dieren en den mensch te arbeiden heeft. Zooals de geest van den mensch met het lichaam zich uit de eicel ontwikkelt, zoo ontwikkelen zich de psychische vermogens met de hchaamsorganen en speciaal met de hersenen. Ook hersenen en het kennisvermogen zijn aangepast aan de „Erfordernisse" van het leven. Ja onze denkwetten zijn zoo wonderlijk aangepast aan

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen