1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 94

gebruik de bloeddruk, terwijl tevens de nier-secretie grooter wordt. Van een directen samenhang tusschen hoeveelheid urine en filtratiedruk is geen sprake, evenmin als tusschen het volumen van de nier en de secretie. Gottheb en Magnus namen soms wel toename van diurese waar, zonder vergrooting der nier. Zelfs al neemt 't volumen der nier af (wat als bewijs mag gelden dat hoeveelheid bloed en lymphe in nier is afgenomen) toch wordt door suiker de nier-secretie opgewekt, zonder dat 't zelf wordt afgescheiden. Van zouten in isotomische oplossing, zou men verwachten dat ze een zelfde diurese veroorzaakten; doch door Magnus en vele anderen is herhaaldelijk bewezen dat b.v. Na Cl tweemaal grooter diurese geeft dan Na2 SOi, en dit is te meer opmerkelijk omdat Nas SO4 nog wel de niervaten verwijdt. Wel een bewijs dat de beide factoren door Starling genoemd (hydraemie en bloedstroom) onmogelijk hiervan eene verklaring kunnen geven. Ook de samenstelling van de urine: veel sulfaten en weinig chloriden, terwijl de verhouding in het bloed juist omgekeerd is, pleit tegen de physische theorie. Verder 't feit dat men soms de 10-voudige hoeveelheid bloed moet aftappen, om de werking van de daarna in te spuiten oplossing van een diureticum te voorkomen, bewijst voldoende het onmogelijke om het proces der nier-secretie physisch voor te stellen. Ten slotte herinner ik aan de proef van Dreser, die uit den osmotischen druk de grootte der nier-secretie berekende. De urine, na het drinken van IJ liter Beyersch bier, heeft eene vriespuntverlaging =: A van 0.16; het bloed een van 0.56. Daar eene oplossing van 1 A een druk vertegenwoordigt van 124.7 M. water, bedraagt de druk die door 't glomerulus-epitheel wordt overwonnen (0.56 — 0.16) X 124.7 =:: 50 M. waterhoogte, een druk dus verre overtreffend den druk in de capillaria. Zoo zijn dan èn de concentratie der urine (grooter dan van het bloed) èn de druk waaronder de urine wordt afgescheiden (hooger dan de druk in de capillaria) èn ook de quantitatief soms ook qualitatief andere samenstelling der urine overtuigende bewijzen tegen de theorie, door Hamburger verdedigd. En de leer van den osmotischen druk waarop Hamburger zich op beroept, is oorzaak dat het wetenschappelijk materialismus, al wordt het nog door enkele physiologen aangenomen een overwonnen standpunt mag heeten. „Lieber eine gewagte physikalische mechanische Hypothese, als eine vitalistische oder neo-vitalistische Vorstellung, die bei consequenten Durchführung Unfruchtbarkeit in sich schliesst", is de stelregel van Prof. Hamburger. Doch beter kan ik mij vereenigen met W. Oswald,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen