1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 45

41 dom is, is mogelijk stof tot danken, gewis daar is tot bidden stof." Nu is de vraag: in hoever is iemand die tot overtreding of misdaad gekomen is, in verband met zijn vroeger leven, toerekenbaar, en in hoever drukt de schuld op de herediteit, de gebrekkige opvoeding en het onvoldoende en verkeerd onderwijs. Is hij door zijne bijzondere zonde schuld van zijne ziekte, die aanleiding gaf tot overtreding of misdaad — dan mag de ziekte niet als eene verzachtende, maar moet zij veeleer als eene verzwarende omstandigheid aangemerkt worden. Is herediteit of eene slechte opvoeding of verkeerd onderwijs aanleidende oorzaak van de overtreding of misdaad, dan komt een deel der schuld neer op het hoofd van de ouders of de onderwijzers. Dezen hebben voor een groot deel de toekomst van het kind in de hand. „Die Erziehung des Kindes beginnt bei der Geburt der Eltern." Bij de opvoeding behoort voor eene goede psychische evenredigheid gezorgd te worden tusschen intellect en moraal ^), en in geval van verbroken evenwicht voor zijn herstel. Oorspronkelijk is de naar Gods beeld en gelijkenis geschapen mensch goed intellectueel en moreel aangelegd. Door de zonde hebben beide eigenschappen geleden. Herstelling is alleen te verkrijgen door christelijke opvoeding en christelijk onderwijs. De bekende spreuk van Opzoomer, die eigenlijk de gedachte is van J. B. Say: ^) „wat gij aan scholen uitgeeft, wint gij uit op de gevangenissen", nemen wij gaarne over, als gij onder scholen christelijke scholen verstaat, die Say in zijn tijd er trouwens ook onder verstond. Nu, waar in de scholen het onderwijs ontbreekt, dat in de psyche het evenwicht heeft te bewaren tusschen intellect en moraal, daar bestaat gegronde vrees, dat bij hen die die scholen bezoeken, dat evenwicht verbroken wordt, en waar eenmaal dit verlies van het evenwicht tot delicten leidt, daar komt de schuld voor een gedeelte neer op het hoofd van de stichters dier scholen. Dit ontlast voor datzelfde gedeelte den delinquent. Zooals men ziet, komen wij tot de conclusie dat eene juiste strafbepaling niet zoo gemakkelijk en oneindig meer samengesteld is dan zij oppervlakkig schijnt te zijn. Wij besluiten deze rede met een tirade uit de „Darwinia" van Jan Holland. In 't jaar 2000, zegt de geestige schrijver, zullen er in de stad Darwinia gevangenissen en ziekenhuizen zijn, evenals in onzen

') Wij kennen geene andere dan de Christelijke moraal. ') Cenrs oompiet d'éoonomle politique pratique 1832.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen