1904 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 101

95 eerste Maar terwijl de uitwendige zijde van het gewaarworden energetisch kan verklaard woiden, terwijl de prikkel in de zenuw mecha nischen arbeid veiiichl, mist het bewusiworden dei gewaaiwording elke energetische mteipietatie Het is een dogma zonder giond, illeen uit monistische tendenzen, resp voorooideelen, vooitkomend wanneer men ook het bewustzijn energetisch verklaien wil of als een bijzondeien energievorm wil beschouwen Zulk een energetisch radicalisme be antwooidt aan een herleving van de oude „levenskracht", die ook als een bijzondeie sooit eneigie weid gedacht, die allen mogelijken aibeid in de planten en dieren moest venichten Het bewustzijn is een licht, waardoor ons binnenste vei licht wordt, een vergelijking, die evenals elke andeie, hinkt Het bewustzijn is voor het rijk van het leven iets bijzonders, tegelijk een „gegebenes Letztes", evenals de zwaartekracht, de affiniteit van zuurstof tot kalium, de wijze, waarop de elektronen zich gediagen, „em gegebenes Letztes" zijn. Daarom is leeds het aanwezig zijn van het bewustzijn voldoende om iets bijzonders op het gebied der levende wezens aan te nemen, het lecht van bestaan van het vitalisme naast het physico-chemisme Waai het begin van bewustzijn in de embryonale ontwikkeling van den mensch moet gezocht worden, weten we met Dat ei reeds een begin in het ei en m 't spermatozoid aanwezig zou zi]n, mag niet beweerd worden, daai we daarover niets weten kunnen Hiei zijn we aan een der grenzen dei menschelijke kennis Voor Reinke is het volle, heldeie bewustzijn van den volwassene ontogenetisch ontstaan en, daai hij een evolutietheoiie aanneemt, phylogenetisch vooi bereid De ontogeme speelt hier zeker een gioote rol, vooral van de ontwikkelingsmechamca verwacht Reinke veel De beteekenis van de phylogenie zou echter vooi het ondeizoek naar het velband tusschen dieren en planten langen tijd overschat zijn geworden Heeft de phylogenetische beschouwing zeker tot ondeizoek aangezet, anderzijds heeft ZIJ door hare hypnotiseeiende werking den gang der biologische kennis meer tegengehouden dan vóoruitgebracht In de phylogenie heeft men met biologische problemen alleen in zooverre te doen, als nieuwvoiming van lassen dooi „Abanderung" of „Hybridation" object van onmiddellijke waamtming of van experiment kan zijn, buiten deze nauwe gienzen biedt de phylogenie slechts speelruimte voor natuurphilosophische speculaties Het leven is eenmaal op de oppervlakte der aaide ontstaan, het was er na een peiiode van het levenlooze, als „etwas Gegebenes" Meer kan de wetenschap er met over zeggen Als aanhangei van de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen