1906-1907 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 218

202 En wat leert nu de fijne waarneming en het langdurig experiment van de Vries, ofschoon bestrijder van de teleologie en van het vitalisme. Dat de mutaties ontstaan „direct" ,spowtoa«" en wat is spontaniteit anders dan de uiting van het leven, in zijne onafhankelijkheid van de inwerkende factoren? waardoor het valt buiten het causaal verklaren. Niet van buiten maar van binnenuit werkt die kracht, laten wij haar noemen de levenskracht, die richting geeft. De periodiciteit — de mutaties ontstaan periodiek, zooals de inductie leert — de spontaniteit, de actie „van binnen uit", de levenskracht, wat zijn deze woorden anders dan verschillende gezichtspunten, waardoor een zelfde zaak wordt aangeduid, nl. deze dat het organisme het principe der veranderingen in zich draagt, maar geen product daarvan is, en daarom valt buiten de (mechanische) causaliteit. 't I s ' t woord van den mechanist, het woord van prof. Went: ,Toch zullen wij ook bij de studie der levende wezens verder komen, wanneer wij dergelijke verouderde begrippen (nl. doelmatig enz.), die nog herinneren aan de oude natuurphilosophie, overboord werpen en op de wijze van physica en chemie geheel en al zuiver causaal redeneeren, zooals dat grootendeels reeds geschied".?? Neen, laat ons terugkeeren tot die oude natuurphilosophie, welke zoo scherp onderscheidde tusschen de physisch-chemisch krachten der stof en de krachten van het leven, welke finaliteit en causaliteit onderscheidde en in het leven de causaliteit ondergeschikt maakte aan de finaliteit. ,Die Starrheit des StofPes ist ein Zeichen des rein physikalische chemische Krafte, die Wechsel des Stoffes dagegen ein Zeichen der sie regierenden Kraften des Lebens." Dr.

RIJK KRAMER,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen