1906-1907 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 143

129 Bestreden

worden

methode, doch

zij,

die steeds

spreken

over de

inductieve

met der daad hunne eigen gedachten trachten te

bewijzen ; maar niet bestreden wordt de inductieve methode, welke louter interpretatie is. Dat was de methode

van

een

Cuvier en een Joh. Muller, van

wien gezegd wordt dat ze kortzichtig als de

natuuronderzoekers

waren, maar ook 't vergezicht hadden van den philosooph. Objectief was hun wetenschap, omdat hun systeem een interpretatie was, onvolkomen en onvolledig! zij zelve waren ervan overtuigd en hebben daarom getracht het te verbeteren en te verdiepen. Objectief, omdat de maatstaf waarmede gemeten werd, niet willekeurig was zooals b.v. het kunstmatig systeem der botanie, doch natuurlijk,

gegrond

op

,gradaties

van

structuur".

Zoo is Cuvier

gekomen tot zijn leer der 4 t y p e n ; dat is de uitdrukking van het weten,

ook nog van ons weten in den tegenwoordigen tijd.

evolutie-theorie, in plaats van

De

te zijn exacte wetenschap, is een

idealistisch stelsel, aprioristisch opgebouwd, een hopen en wenschen meer dan een dadelijk gelooven; naarmate 't onderzoek langer duurt , t h e missing link" te vinden en schijnlijker,

't succes nihil blijft, te onwaar-

't Is juist de Evolutionist evengoed als de Mechanist,

die zich schuilt

achter de onwetendheid,

er steeds

van wordt

subjectief,

doch

beschuldigd,

objectief,

buiten

de natuur gelegd, zooals Kant

't Plan ons.

ofschoon

de

teleoloog

is niet ons plan, niet

't Doel, niet door ons in

wil, niet subjectief,

doch gelezen

uit de natuur i) en de causae finales, niet de uitdrukking van onze onwetendheid maar de uitdrukking loochening niet 1)

van

ons weten,

en hare ver-

anders dan eene aprioristische opvatting. 2)

Nous appelons dut Ie dernier phénomène de la serie par rapport auquel

tous les autres sont coördonués. Janet. 2)

Les causes finales ne sont pas des miracles, ce ne sont pas des eflets

sans cause. L'art le plus subtil et le plus savant, füt-ce l'art divin, ne produira jamais uii teut qu'en euiployant des elements doués des proprictés qui rendent possible ce tout. Mais ie problème pour le penseur, c'est d'expliquer comment ces elements out pu se coordonner et se distribuer de maniere a produire ce phénomène final, que nous appelons une plante, un animal, un homme. (Janet). Gen Tgdschr. 1.

o

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen