1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 116

100

NOTULEN

De bedoeling is echter meer de historie van de natuurwetenschap vanaf de Reformatie na te gaan en daarin speciaal te belichten de plaats, die het Calvinisme m zijn diverse vertegenwoordigers m de ontwikkeling der natuurwetenschappen inneemt De groote Reformatoren hebben geen intense belangstelling voor de natuurwetenschappen getoond waar hun tijd te veel bezit was door andere zaken meer liggend op het terrein der apologie en van de opbouw van hun eigen theologisch systeem Toch vmdt men bij hen wel uitingen, die een licht werpen op hun houding t o V de natuurwetenschappen Zoo Calvijn, die poneerde men moet m de Bijbel geen natuurwetenschap zoeken Het is schadelijk dat latere theologen hiervan zijn afgeweken en b v een Bijbel<5che natuurwetenschap wilden gronden op Genesis de z g Mozaïsche natuurphilosophie Het IS opmerkelijk dat in de 17e eeuw in Engeland en Frankrijk onder de buitenlandsche leden der natuurwetenschappelijke colleges meer protestanten dan katholieken werden geteld terwijl verhoudingsgewijs het aantal katholieken m het toenmalig Europa veel grooter was dan dat der Protestanten Sprekers collega van de V U te Brussel, Jean Pelseneer vergeleek onder de natuuronderzoekers der 16e eeuw in België het aantal Protestanten en R K Er waren ongeveer evenveel Pr als R K , terwijl er toch, gezien de bevolkmgsverhoudmg, veel minder Pr m de Zuidelijke Nederlanden woonden Men zou kunnen zeggen de Renaissance, die aan de Reformatie vooraf ging IS de oorzaak van het grooter aantal Protestanten Maar de Renaissance kan hiervan met de reden zijn zij bezat geen tendentie tot vrij empirisch natuurwetenschappelijk onderzoek Zij gmg ook weer zweren bij een of andere oude autoriteit toen Aristoteles zijn eerste plaats dreigde te verliezen zoo was Copernicus Platonicus Men kan tegenwerpen dat de Renaissance dan toch de wiskunde naar voren heeft gebracht Maar dit was juist het gevolg van de eenzijdigheid der Renaissance die m haar navolging der oude Grieken, wel plaats het voor theoretisch redeneeren als m de wiskunde maar geen ruimte voor de ontwikkeling van een experimenteele natuurwetenschap Zoo Plato een der groote voorbeelden der Renaissance het gaat niet om de verschijnselen maar om de idee het begrip En ook Aristoteles vergelijkt de materie nog met een slaaf I h a heeft de voorliefde der Grieken voor theoretisch redeneeren de experimenteerkunst met bevorderd Bovendien is er bij de Grieken nog een te veel neerzien op he+ handwerk ,Het experiment moet geschieden met het lichaam geljogen en de geest naar de aarde gericht Maar philosophic is hooger" Er waren goede opmerkers m botanie en dierkunde maar er waren weinig experimentators De handwerkers zouden dat gekund hebben maar zij waren sociaal te weinig geacht en wetenschappelijk te weinig geschoold Ook m de Middeleeuwen kon Alb Magnus een Arabisch arts nog afmaken met dit gezegde een mechanicus geen philosooph Zoo is de verklaring van de wanverhouding tusschen Protestant en R K gezien de samenstelling der bevolking, toch te zoeken m de invloed der Protestantsche religie en met in de Renaissance Er zijn verschillende factoren m het Protestantisme aan te wijzen, die het natuurwetenschappelijk onderzoek bevorderd hebben I De teruggang naar de leerschool van de Bijbel, dit is de beste tendentie om met de materie te verachten God zelf bemoeide zich met de materie in schepping en onderhouding der natuur en God zelf kwam in Christus m het vleesch De Reformatie heeft het recht van alle geloovige erkend om zonder autoriteit niet alleen de Bijbel, maar ook de natuur te onderzoeken Volgeens een 17e eeuwsche Engelsche bisschop heeft de Reformatie beide copieen opzij gezet, die van God door de theologische traditie, maar ook

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen