1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 117

NOTULEN

101

die van de natuurwetenschap door oude Gneksche leermeesters en zi] is teruggegaan, wat het eene betreft naar de Schrift, wat het andere aangaat naar de natuur zelf. II. Het empirisme van de Reformatie de Heilige Schrift is van een realistische geest doortrokken en met van redeneeringen In dit opzicht gaan Reformatie en moderne wetenschap samen zij buigen zich beiden voor de feiten. Ook Pascal, toch een R.K., was van deze gedachte bezield, toen hij zeide het decreet van Rome bewijst met, dat de aarde stilstaat. III. De eere Gods is het eerste doel van het menschelijk leven. Het is een plicht Zijn werken te bestuderen. Zijn gedachten daarin te doorvorschen. Merkwaardig is daarbij de zin voor het mmutieuse, zooals bij Swammerdam, die een verhandeling gaf onder de titel ,,Gods Wijsheid getoond in de anatomie van de luis '. De Reformatie kweekt eerbied en bewondering voor God de Schepper aan, in rationeele aanbidding. Ook in de Middeleeuwen zagen wij dit wel, bewondering voor de Schepping, maar nooit kwam het hier tot een aanzetten van de expenmenteele wetenschap, IV. De natuurwetenschappen moeten ook dienen ten bate van de mensch. Calvijn zeide reeds de wetenschappen dienen met alleen tot Gods glorie, maar daardoor tevens tot nut van den mensch, In de practijk kwam het aldus tot grooter uitbouw van het technologisch streven. Echter nooit werd de stelling gehuldigd „science pour la science". Ramus poneerde met alleen begrip moet de wetenschap brengen, maar ook nut. En de Leidsche Universiteit kreeg Snellius, een Ramist, die niet alleen praatte, maar ook experimenteerde In Engeland vormden de Puriteinen een meerderheid m de Royal Society. Aan hun invloed mede is het te danken, dat in de 19e eeuw een grootere vereering voor de technische wetenschap ontstaat Een hoogleeraar m de theoretische vakken klaagt, dat hij op zijn colleges „als een kerkuil" alleen blijft zitten, terwijl zijn leerlingen de lessen m de empirische vakken in grooten getale volgen. V. Eerbied voor het ambacht, ieder moet een leven leiden van constante aanbidding, met zoozeer m religieuze overpeinzingen (dat wil, volgens de Puriteinen zeggen haast m ledigheid), maar m het gewone beroep, Enke arbeid, die goed gedaan wordt en ten nutte van de maatschappij, strekt tot verheerlijking van God, In de Gouden Eeuw waren het religieuze en het sociale leven, door de achting voor ieders beroep, onverschillig of het hand- of hoofdwerk was (en ook heel vaak beiden tezamen), m groote harmonie vereenigd. Bovendien was het wetenschappelijk denken in het geheel geen mopopolie van de Remonstranten bekende Contra-Remonstranten, als Beekman, Kolff, Hortensius en Landsbergen namen er met groote ijver aan deel Deze wetenschap van werken kon een ieder beoefenen, de vroegere wetenschap van woorden slechts enkelen. Natuurlijk heeft de natuurwetenschap niet alleen binnen de Reformatie gebloeid In Intake b v. ontstonden twee wetensch academieen, die veel beloofden, maar zij kwijnden reeds spoedig, omdat zij het noodzakelijke klankbord m hun omgeving misten. Zoo heeft de Reformatie veel vrucht afgeworpen op het pad van de ontwikkeling der natuurwetenschap. Wel was er het verzet van sommige theologen, als Voetius, maar de Christelijke natuuronderzoekers gingen voort met hun arbeid. De stem der kerk werd hier met geuit door de theologen, maar door de Christelijke natuuronderzoekers, die, getrouw aan hun geloofsopvatting, voortgingen schatten te delven uit het rijk der natuur. Klem geloof is oorzaak geweest van scheiding tusschen natuurwetenschap en religie. Het canomseeren van menschelijke interpretaties der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen