1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 106

90

Dr F. J. TOLSMA

om nu het verschijnsel te noemen, dat het meest vaststaat, slechts gezien als de verhouding tussen subject en object, waar sprake is van een zender en een ontvanger. Het mag geen verwondering wekken, dat de theorieën dan slechts gebrekkig kunnen zijn. Toch doet het begrip sympathie hier en daar reeds haar intrede, hetgeen op een paralogische verbondenheid wijst, waar de subject-object splitsing in principe te overwinnen is. W e moeten het vraagstuk der telepathie meer leren zien als een gemeenschapsprobleem, hetgeen niet isolationistisch op te lossen is. Het ligt in het verlengstuk der suggestie. Ook bij de suggestie spelen afstand en tijd geen essentiële rol. Naar ik meen moeten wij trachten langs de weg ener verfijnde phenomenologie tot een dieper inzicht te komen in deze in wezen irrationele verhoudingen. Ook de verhouding van de onderzoeker tot het onderzochte object is daarbij van primair belang. Een zuiver mathematische subject-object verhouding komt in de tussenmenselijke relatie niet voor. De mens is nu eenmaal niet, wat hij denkt, maar hoe hij zich tot de objecten verhoudt. In de parapsychologie is zo eveneens ruimte voor de intuïtie. Ook intuïtief kunnen waarheden worden gegrepen. W a t voor nut heeft nu de parapsychologie? Practisch werpt ze tot nu toe weinig nut af, uit het oogpunt der utiliteit zijn haar resultaten gering. Eerst al door de grote zeldzaamheid van deze verschijnselen. Zo wij hier van een begaafdheid mogen spreken, dan is deze even zeldzaam als b.v. een rekenkunstenaar. Ook al vinden we in de proeven van C a r i n g t o n en R h i n e nogal eens proefpersonen, die tot op zekere hoogte supranormaal begaafd zijn, zo is er in de verste verte geen reden om tot een stelling te komen, zoals Ds V. W i 11 i g e n v. d. V e e n deze in zijn boekje: ,,Parapsychologische verschijnselen en haar betekenis voor het Christelijk geloof" formuleert: ,,Gedachten zijn krachten, vandaar de grote verantwoordelijkheid van leiders, voorgangers en gelovigen in de dienst des Woords". Er is tot nog toe geen telepaath op het toneel verschenen, welke door de kracht van zijn gedachten op grote afstand zich afspelende wereldhistorische rampen heeft afgewend. Hoe zouden wij de telepaath dankbaar geweest zijn, welke A d o l f H i t l e r van zijn onzalig imperialisme zou teruggehouden hebben en ditzelfde geldt in niet mindere mate voor deze tijd. W e mogen niet het goede en het kwade in de mens reduceren tot een geconcentreerde gedachtenkracht. De men.s is niet wat hij aan parapsy-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen