1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 54

-12

Dr J P VAN ROOIJEN

bonden, die zich in het jaar 1654 met een tweetal puzzles tot P a s c a l wendde In overeenstemming met zijn verwachting had hij waargenomen, dat men in vier worpen met een dobbelsteen gemiddeld tenminste eenmaal de zes ziet verschijnen, daarentegen werd zijn vermoeden, dat in vier en twintig woipen met twee stenen de dubbelzes tenminste eenmaal zou moeten vallen door de ervaung weersproken Bovendien kwam het meermalen voor, dat twee personen een ter hand genomen spel wensten te beëindigen op een moment dat zij uit hoofde van het toeval een ongelijk resultaat hadden bereikt, C h e v a l i e r d e M e r e informeerde nu naar een wiskundige regel, volgens welke de nog aanwezige inleg onder de spelers verdeeld zou moeten worden. P a s c a l en F e r m a t waren gewoon hun ideeën en problemen schriftelijk uit te wisselen en aldus werd ook over de vraagstukken van D e M e r e gecorrespondeeid De eerstgenoemde puzzle leverde weinig moeilijkheden op, voor de tweede ontwikkelde F e 1 m a t een algemene oplossing, die sindsdien met het zogenaamde verdelingsprobleem zelve een bijzondere belangstelling heeft weten te bewaren Onze landgenoot C h r H u y g e n s die met vele geleerden een regelmatig contact onderhield, vertoefde destijds in Parijs en bij die gelegenheid vernam hij ook het een en ander over de kansrekenkundige puzzles, die aan P a s c a l waren voorgelegd, de oplossing echter waarin F e r m a t zulk een belangrijk aandeel had werd hem niet medegedeeld De intense belangstelling die H u y g e n s onmiddellijk voor de onderhavige problemen gevoelde verplichtte hem dan ook de gehele theorie zelfstandig te ontwikkelen in een geschrift, hetwelk hij onder de titel ,,Van rekeningh in spelen van geluck' ' aan zijn vroegere leermeester F r a n c i s c u s v a n S c h o o i e n gaf, die het m latijnse vertaling onder zijn , Mathematische Oefeningen" opnam en van enig commentaar voorzag Nadien moesten circa vijftig jaar verlopen alvorens andermaal een bijdrage tot de ontplooiing van de waarschijnlijkheidsrekening werd gegeven Het was de beroemde mathematicus J a k o b B e r n o u l l i , die in zijn in 1713 verschenen boek de Ars conjectandi", d 1 de kunst van het gissen, de grondslagen legde, waaraan het voortgezette onderzoek te allen tijde een stimulerende invloed zou ontlenen Het behoeft dan ook niet te verwonderen dat de naam B e r n o u l l i met de combmatierekening en de kanstheorie zeer nauw is verbonden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen