1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 154

134

BOEKBESPREKING

In elk hoofdstuk opnieuw tracht de schrijver ons de wijsgerige en pseudo-religieuze vooronderstellingen te doen zien. Hij doet dit op zeer levendige en intelligente wijze en telkens weer laat hij samenhangen zien, die voor een beter begrip van de geestelijke waarde der psychoanalyse van groot belang zijn. Toch bevredigt het werk niet geheel. Dit hangt mijns inziens wel daarmee samen, dat zijn kritiek vooral geleverd wordt vanuit een ,,common sense'-beginsel, dat Allers het best gefundeerd vindt in de scholastische wijsbegeerte. Hier sluit hij met een zekere gretigheid bij aan en hij slaagt er wel in aan te tonen, dat er aan de psychoanalyse in wetenschappelijkwijsgerig opzicht een en ander ontbreekt. Is het echter toch zijn principe van het gezond verstand, dat een eigenlijk begrip van en feeling voor de betekenis in geestelijke zin van de psychoanalyse onmogelijk maakt? Mijns inziens wel. Men behoudt tot het einde van de lezing van het boek de indruk, dat het „eigenlijke" er niet mee gezegd is. Wanneer het juist is, dat de „common sense" basis voor een kritiek in grote stijl te smal is, dan ligt dit toch wel aan het gebrekkig anthropologisch inzicht bij vele Eooms-Katholieke psychologen. Het is niet in de eerste plaats in kennistheoretisch opzicht, maar in anthropologisch opzicht dat de psychoanalyse te kort schiet. Allers heeft hier natuurlijk zeer wel oog voor, maar zijn kritiek beweegt zich toch naar mijn smaak te veel op het gebied van het gezond verstand, een gebied, dat juist door de analytische kritiek zeer ondergraven is. Dit alles neemt niet weg, dat Allers een voortreffelijk werk heeft gedaan met zijn analyse van en kritiek op de psychoanalyse. Amsterdam. Dr A. L. JANSE DE JONGE. Dr G. K. Schoep: „Neurose en Religie". Kok, N.V., Kampen, 1949. Prijs ƒ 1.25.

J, H.

Dr Schoep heeft in het 4e kwartaalnummer van „Philosophia Reformata" een artikel geschreven over ,.Neurose en Religie". Dit artikel is nu, op verzoek, in brochure-vorm uitgegeven, zodat ook diegenen, die niet tot de lezers van dit tijdschrift behoren, het kunnen lezen. Zoals de schrijver zelf reeds opmerkt, vooronderstelt het met vrucht lezen van dit gedegen en compact geschreven opstel enige kennis van de grondbeginselen van de wijsbegeerte der wetsidee. De beschouwingen van collega Schoep beogen in eerster instantie een confrontatie van de Christelijke beoefenaar der geneeskunde met zijn eigen levens- en wereldbeschouwing. Zeer terecht beoogt de auteur hierbij een confrontatie tot stand te brengen, die de lezer dwingt zich te bezinnen op zijn eigen grondslagen der psychotherapie. Het is hem m,i. gelukt, een inzicht te geven in het probleem van de samenhang tussen wijsgerig grondmotief en de theoretische basis der verschillende bekende psychotherapieën. Met name in de laatste twintig jaar is op dit gebied veel gewerkt en Dr Schoep wijdt vooral zijn aandacht aan de beschouwingen van Van der Horst, Jung en Maeder. De bedoeling van de schrijver is aan te tonen, dat de religieus-wijsgerige basis van de psychotherapie, in het bijzonder van het stelsel van Jung, elementen van een afvallige religie vertoont. Met nadruk wijst hij een „functionalistische" beschouwing van het bewustzijn en de daarmede samenhangende problematiek van het verband tussen het bewuste en het onbewuste af. Hij kiest, op grond van de principia der wijsbegeerte der wetsidee, voor een individualiteitsstructuur, ook van bewustzijn en onderbewustzijn. Dr Schoep zegt hierover belangrijke dingen en ontwikkelt dan verder zijn inzicht in de verhouding van geloof en neurose. Volgens hem is de neurose zonde tegen God zelf. Het Evangelie richt zich op het zondebesef over de neurose, niet op het zondebesef in de neurose. Dit nu lijkt mij niet alleen theoretisch-weten-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen