1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 89

DE PARAPSYCHOLOGIE') DOOR

Dr F. J. TOLSMA. Wanneer wij onze gedachten trachten te concentreren op het begrip, dat tevens het onderwerp van deze voordracht is, dan ondergaan wij een min of meer eigenaardige sensatie, welke zonder twijfel samenhangt met het feit, dat in de diepere lagen van onze persoonlijkheid de snaar van het mysterieuze even aangeraakt is. Het is alsof in het woord parapsychologie twee werelden elkaar raken, n.l. die van het onbekende, het wonderbaarlijke en tegelijk die van zuivere redelijke wetenschappelijkheid. Vandaar dat het onderwerp zowel attractief en boeiend maar tegelijk zakelijk en begrensd aan kan doen. Zoals in vele begrippen eigenlijk al zonder meer een gehele historische ontwikkelingsgang aangeduid ligt, zo is het ook met de parapsychologie. Het wonder is nog niet door de wetenschap in casu de psychologie geabsorbeerd, dat wat zijn oorsprong vindt in oeroude rehgieuze elementen is nog niet van zijn sluier ontdaan, en daardoor tot wetenschappelijke psychologie geworden. De parapsychologie wil wel wetenschap zijn, maar kan het toch niet laten om haar vleugels uit te slaan tot buiten haar grenzen. Zij gaat dus niet steeds in de psychologie op en zoals bij iedere grensoverschrijding de problemen zich vermenigvuldigen, zo ook hier! W a n t wat is dat laatste restje van de parapsychologie wat niet psychologie is, is het religie, wonder, philosophie, of berust het op niets anders dan op een grensoverschrijding? En ook al moeten we al deze verschijnselen zuiver psychologisch zien, dan worstelen we nog met het probleem, wat is psychologie, richt zij zich alleen op de naieve ervaring, op de empirie, of heeft zij ook zelve weer de voedingsbronnen van wijsbegeerte en theologie nodig? Daar het niet de bedoeling van deze lezing is al deze achtergronden uitvoerig te behchten, willen we thans de gangbare empirische feitenkennis critisch bespreken, teneinde in een slot^) De hiermede samenhangende problemen worden uitvoerig besproken in een van mijn hand verschijnend boek, hetwelk in de loop van 1949 zal verschijnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen