1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 108

92

Dr F. J. TOLSMA

naamheden in de menselijke samenleving kunnen veroorzaken. Van innerlijke doelmatigheid is in het geheel geen sprake. Thans dringt zich weer de vraag aan ons op: Hoe verhoudt de parapsychologie zich tot de andere wetenschappen? Dit hangt samen met het eigenaardige karakter der parapsychologie, zij baseert zich op feiten, op ervaringen. In zoverre kunnen wij haar beschouwen als een verlengstuk der psychologie en zij behoort tot het werkterrein der psychologie. Daar waar bedrog uit te schakelen is, betreden we o.m. het terrein van de collectieve psychologie en de empirische parapsychologie heeft uit den aard der zaak dan haar eigen onmisbare waarde. W e kunnen b.v. een onderzoek instellen naar de voorwaarden voor deze bijzondere begaafdheden, welke zich al of niet in de collectiviteit afspelen, maar in elk geval immanente krachten zijn. W e kunnen de verhouding nagaan tot andere begaafdheden enz. Maar dikwijls zien we, dat de parapsychologie haar grenzen niet meer respecteert. Bij het bestuderen der litteratuur krijgen we steeds meer de indruk, dat zij zich beweegt buiten de grenzen der psychologie. Z e annexeert steeds meer terreinen van het leven. Ondanks haar weinig gefundeerde wetenschappelijkheid penetreert zij de philosophie en ook de theologie. De parapsychologie, welke zelve zulk een uiterste behoefte heeft aan verklaring en verdieping van inzicht, wordt zo te hulp geroepen om allerlei theologische problemen, vooral het vraagstuk van het Christelijke wonder, tot een oplossing te brengen. Niets is, naar ik meen, gevaarlijker dan een analogieredenering in toepassing te brengen in de sfeer van het irrationele. Alles wat niet in redelijke schema's te persen valt, wordt zo gemakkelijk in de vergaarbak der parapsychologie geworpen en omgekeerd wordt het bloot empirische opgeheven in de wereld van geloof en ethiek. Het is immers zo simpel om het pararedelijke, wat zich onthult b.v. daar waar de mens ons als gemeenschapswezen tegemoet treedt, onder de parapsychologie te ordenen. W e noemen hier het veld der suggestie, der liefde, en van het geloof. En nu zien we een concurrentiestrijd uitbreken, niet alleen tussen het begrepene en dat wat niet begrepen kan worden, maar ook tussen de velden onderling. Om een voorbeeld te noemen: Verklaart de bekende parapsycholoog Dr D i e t z de suggestie niet met telepathie en anderen de telepathie door suggestie? Dit is slechts mogelijk, omdat men de terreinen niet gescheiden houdt en voorwaarts dringt daar waar bezinning geboden is. Ook

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen