1949 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 147

RONDBLIK

127

VERGIFTIGE KWARTELS IN ALGERIE. In Algiers kan het nuttigen van kwartels, die in de lente geschoten worden, soms ernstige vergiftigingsverschijnselen oproepen, die overeenkomen met het beeld van de intoxicatie door den scheerling of dolle kervel, zooals men dat kent uit de beschrijving van den dood van Socrates, die den scheerlingsbeker moest drinken. De gevallen in Algiers verloopen echter nimmer doodelijk, en de verlammingen aan de beenen gaan weer terug. De oorzaak is het zeer giftige alcaloïd coniine, dat zich in bladeren, stengels en vruchten van de dolle kervel bevindt. Met deze vruchten voeden zich de kwartels. De in het voorjaar geschoten kwartels zijn afkomstig uit het Zuiden, en vinden dan de vruchten van de gevlekte scheerling (conium maculatum), die van April tot September bloeit en vrucht zet. De kwartels, in het najaar aanwezig, zijn afkomstig uit Europa en vinden de scheerlings-vruchten niet meer. Merkwaardigerwijze ondervinden de kwartels zelf, zooals ook laboratoriumproeven bewijzen, geen hinder van het eten der giftige vruchten. Ik ontleen deze gegevens aan een artikeltje, dat ik toevallig moest refereeren, uit de „Archives de l'Institut Pasteur d'Algérie" (36, 249, 1948, cf, 19, 161, 1941) van de hand van S e r g e n t . Deze wijst in dit verband op de geschiedenis, verhaald in Numeri 11 : 31—34. Een wind van den Heere raapte kwakkelen uit de zee en deed die in een ontzaglijke menigte neerkomen rondom de legerplaats der Israëlieten, die zich bevonden in de buurt van Hazeroth (het tegenwoordige Hazira, ten Noorden van den Sinaï, 50 km beneden de Middellandsche Zee), „Dat vleesch was nog tusschen hunne tanden, eer het gekauwd was, zoo ontstak de toom des Heeren tegen het volk, en de Heere sloeg het volk met een zeer groote plaag". S e r g e n t oppert de veronderstelling, dat deze catastrophe veroorzaakt is geworden door kwakkels, die zich op hun voorjaarstocht in de Nijlvallei met vergiftige vruchten hadden gevoed. Het coniine, dat dus een opstijgende paralyse veroorzaakt door een verlamming van de motorische zenuweinden van de willekeurige spieren (zooals curare dus), wordt volgens de pharmacologen zoowel door de geheele huid als door slijmvliezen gemakkelijk geresorbeerd (Poulsen). Dat de plaag dus uitbrak, „eer het vleesch gekauwd was", kan samenhangen met een bijzondere giftigheid der kwakkels en een zeer snelle resorptie, zoodat reeds tijdens de maaltijd de eerste vergiftigingsverschijnselen optraden. Dat kwartels giftig voedsel kunnen nuttigen, waardoor ze zelf niet ziek worden, maar hun vleesch voor den mens wel toxisch is, is sinds vele eeuwen bekend. Om eenige namen te noemen: Plinius, Galenus en Avicenna wisten ervan. Prof. W. H. Gispen deelde mij, desgevraagd, mede, dat sommige uitleggers dan ook wel de verklaring van het gebeurde met de Israëlieten (waarop ook Psalm 78, 29—31, zinspeelt) zoeken in een giftigheid der vogels. Een nadere specificatie en oorsprong van deze giftigheid, zooals

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen