1950 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 45

DE ZENUWPHYSIOLOGIE ALS ZUIVERE NATUURWETENSCHAP EN DE RELATIEVE ONAFHANKELIJKHEID VAN HAAR THEORETISCHE GRONDSLAGEN VAN PSYCHOLOGISCHE CONCEPTIES door Dr H. P. W O L V E K A M P i ) . I. Inleiding. Mensen en dieren nemen waar en handelen. Van onszelf weten we dat tenminste een deel van deze handelingen en waarnemingen gepaard gaat met gevoelens, ideeën en wilsbesluiten, terwijl reeds de eenvoudigste observatie leert dat in ons lichaam materiële veranderingen plaats vinden. Het probleem van de relatie tussen deze materiële en psychische processen heeft een zeer belangrijke rol gespeeld in philosophische concepties van alle tijden en vormt het grondprobleem van de kenleer. Van de dualistische opvattingen zij terloops genoemd de veronderstelling van D e s c a r t e s , die de ziel als draagster van de psychische verschijnselen localiseerde in de pijnappelklier, terwijl hij de rest van de hersenen en het lichaam als een machine beschouwde. Het eigenlijke probleem werd hierdoor a.h.w. gelocaliseerd, maar uiteraard niet opgelost. Het occasionalisme van G e u 1 i n X was in dezen consequenter, maar kwam tot de wel zeer primitieve voorstelling, dat, gegeven de onmogelijkheid van een oorzakelijke inwerking van ziel op lichaam, bij de uitvoering van elk wilsbesluit een ingrijpen van God nodig is. Dit ingrijpen wordt tenslotte door L e i b n i t z verschoven naar een begintoestand waarin eens voor al de psychische constellatie en de physische zó op elkaar zijn afgestemd, dat er een volkomen harmonie tussen de van dan af verlopende psychische en physische verschijnselen bestaat, waarbij het bekende twee-klokken-beeld ter verduidelijking moet dienen. Terwijl deze opvattingen nog slechts historisch interesse bezitten heeft S p i n o z a 's leer van het onbekende derde, waarbij physische en psychische verschijnselen beschouwd worden als twee aanzichten van hetzelfde grondproces, ongetwijfeld nog aanhangers. ^) Omgewerkte weergave van het referaat gehouden op 23-4-1949.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen