1950 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 157

MENS EN MACHINE IN DE OUDHEID*) door Prof. Dr R. J. FORBES Het motief van deze studie, welke in de navolgende regelen wordt samengevat, moet niet alleen worden gezocht in een belangstelling in de rol van de techniek in de oudheid. Veeleer moet zij worden gezien als een vindicatie van gefundeerd historisch onderzoek tegenover de dooddoeners, waarmede sommige auteurs zich van de historische feiten afmaken. In werken als die van Crowther, Farrington en anderen, welke de invloed van de groei van wetenschap en techniek op het verloop van de geschiedenis der mensheid nagaan, komt men meestal slechts enkele regels tegen over dit vraagstuk. Het wordt dan afgedaan met woorden als: ,,De Oudheid kende geen machines, want hare economie was gebaseerd op een slavenmaatschappij". Soms komen daar nog voorstellingen van een ,,kapitalisme in de Oudheid" bij, die dan de ontwikkeling van machines zou hebben tegengehouden. Mijne bezwaren tegen deze gemeenplaatsen vond ik brilliant geformuleerd in het juist verschenen boek van Butterfield ,,Christianity and History", dat ieder warm wordt aanbevolen en waaruit ik de volgende passages wil aanhalen : ,,Certain characteristic notions have become prevalent concerning the past, certain views about the process of things in time and certain impressions which spring forth from the peculair texture of historical abridgements, from the curious foreshortenings that occur in textbooks and from the way we abstract particular things out of the past. Such history is in reality a more serious obstruction to Christianity than the natural sciences. In any case the principal challenge and the most formidable threat tot Christianity to-day, namely the Marxian creed, is widely based upon an interpretation of history calculated to produce a shaping of the whole mind". Men kan het verschijnsel van de slaaf in de Oudheid niet met één pennestreek afdoen, want in hoeveel aspecten en vormen vertoont het zich niet in die drieduizend jaren? Is buitendien de rol, die de ^) Verkorte weergave van een voordracht, gehouden op de vergadering van 10 December 1949 te Amsterdam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen